Back

ⓘ Сәвер йолдызлыгы


                                               

HD26039

HD26039 - Сәвер йолдызлыгы нда урнашкан B9m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7.62 ± 0.009 тәшкил итә. Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан. Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, S ...

                                               

HD245155

HD245155 - Сәвер йолдызлыгы нда урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9.83 ± 0.04 тәшкил итә. Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан. Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr ...

Сәвер йолдызлыгы
                                     

ⓘ Сәвер йолдызлыгы

Сәвер йолдызлыгы - Орионнан төньяк-көнбатышта, Җәүза һәм Хәмәл йолдызлыклары арасында урнашкан зодиак йолдызлыгы.

                                     

1. Өлкәр һәм Гиадалар

Сәвердә ике йолдызлар сибелгән тупланышы - Өлкәр һәм Гиадалар урнашалар.

Өлкәр M45 тупланышы 410 яктылык елы ераклыкта урнаша. Якынча 1000 хисапка алган йолдызны эченә ала күпләр кабатлы йолдызлар булалар. Барысы тупланышка 3000 йолдыз чамасы керә. Тупланышта кайнар күк йолдызлар күпчелек тәшкил итәләр, аларның 6–7 иң күбесе 14 гади күз белән күренергә була. Тупланыш йолдызларының гомуми массасы 800 Кояш массасына чамасы тиңдәш.

Гиадалар C41 тупланышы 150 яктылык елы ераклыкта урнаша. Аның эченә 132 9 нче дәрәҗә зурлыктагы йолдыз һәм 259 моннан тоныграк йолдыз керә. Тупланышның иң якты йолдызлары Сәвернең иң якты йолдызы - Әлдәбәран белән "V" хәрефкә охшашлы фигураны тәшкил итәләр. Әлдабаран үзе тупланышка керми.

                                     

2. Йолдызлар

Сәвер α - Әлдәбәран дип атаганнар; рус. Альдебаран), +0.87 m йолдызча зурлыктагы кызгылт-сары йолдыз. Яктылык буенча күк йөзендә 14 нче урында тора. Үзенең иптәше - кызыл кәрлә йолдыз белән 68 яктылык елы ераклыкта урнаша.

Сәвер β - Әлнәтых гарәп. النطح ‎ ән-нәтх - "чик", "мөгезләрнең чиге" күздә тотыла, +1.65 m йолдызча зурлыктагы йолдыз.

Сәвер η - Алкиона рус. Альциона, Гиадаларның +2.85 m йолдызча зурлыктагы иң якты катлаулы йолдыз. Йолдыз системасына дүрт +2.87/+6.3/+8.3/+8.7 зурлыктагы әгъзасы керә. Аларны кечкенә генә телескоп аша күренеп була.

Сәвер ζ - "Көньяк мөгезнең очындагы йолдыз", +2.97 m йолдызча зурлыктагы куш йолдыз. Җирдән 417 яктылык елы ераклыкта урнаша.

                                     

3. Тарих һәм исемнәр

Борынгы греклар карашлары буенча Сәвер йолдызлыгы - бу Аурупаны урлап Крит утравына алып китү өчен ак үгезгә әверелгән Зевс. Әл-Бируни үзенең 1030 елда тәмамланган "Мәсгуд канунында" птолемейныкы бор. грек. Ταύροσ сүзене гарәп теленә "сәвер" сүзе белән тәрҗемә иткән. Татар халкы, бөтен гарәп-мөселман мәдәнияте бер өлеше буларак, йолдызлыкларның гарәп исемнәре кулланды. Советлар чорыннан башлап төрки-татар Үгезбозау йолдызлыгы исеме да куллана.