ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 92


                                               

Şämsetdin Zäki

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar. Şämsetdin Yäräxmät ulı Ğöbäydullin Шәмсетдин Ярәхмәт улы Гобәйдуллин. Şağıyr, ädäbi iseme Şämsetdin Zäki Шәмсетдин Зәки- Orenburg ğubernası Zäk suı buyındağı İşmät awılında tuğan. Şul yılğa isemenä n ...

                                               

Көч (гәҗит)

Көч - иҗтимагый-сәяси гәҗит. "Тартыш" гәҗите варисы. 1919 елның 24 гыйнварыннан 1921 елның 6 сентябренә кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 274 саны чыга. Мөхәррирләр – Хафиз Сәйфи, К. Гобәйдуллин, Әхмәт Гомәрев.

                                               

Тартыш (гәҗит)

Тартыш - иҗтимагый-сәяси гәҗит. Мөселман коммунистларының Әстерхан оешмасы һәм Әстерхан губерна милләтләр эшләре комиссариаты органы. 1917-1919 елларда Әстерхан шәһәрендә татар телендә атнага 2 тапкыр нәшер ителә, барлыгы 64 саны чыга. Мөхәррирлә ...

                                               

(4430) Говорухин

Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ISBN 3-540-00238-3. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Springer Science & Business Me ...

                                               

(2278) Гёц

Kerrod, Robin. Asteroids, Comets, and Meteors неопр. - Lerner Publications Co., 2000. - ISBN 0585317631. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ...

                                               

(4431) Холёнхоли

Холёнхоли - Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

                                               

Алга, дошман өстенә!

"Алга́, дошма́н өстенә!" - фронт газетасы, Калинин фронты сәяси идарәсе органы. 1942 елның ноябреннән 1943 елның 20 октябренә кадәр татар телендә Калинин фронты сәяси идарәсе органы буларак чыга; фронт таратылганнан соң, редакция яңа оештырылган ...

                                               

Әхбар (газета)

Газетаның беренче саны 1907 елның 10 декабрендә Казанда чыга. Ул төрле мәдәни, әдәби, сәяси ниятләр белән башланса да, озак вакытка сузылмый, 85 нче саны басылгач, 1908 елның 30 июлендә туктала. Газета атнага 2-3 тапкыр чыга, нашире һәм мөхәрире ...

                                               

Авыл халкы (газета)

Газетаның беренче саны 1917 елның июнендә нәшер ителә. Аның баш сүзендә "Хәзер халык теләге бөтен Россия өчен закон! Халык нәрсә тели? - Җир һәм ирек тели!" - дип әйтелә. Барлыгы 16 саны чыга һәм сентябрьдә эш туктала. Газета Уфаның "Шәрекъ" типо ...

                                               

Алга (газета)

Беренче саны 1917 елның 4 августында Уфада, "Тормыш" газетасы типографиясендә басыла. Барлыгы 7 сан гына чыга, алар барысы да урта кулда, 4 битле генә була. Мөхәрир вазифасында – Әхмәтсолтан Хәбиби, нашире - "Татар социал-демократларының Мәркәз к ...

                                               

Азат (газета)

"Азат" газетасы – 1906 елда Казанда чыккан татар милли-демократик газетасы. Ул ябылгач, аның дәвамы буларак, шул ук елда "Азат халык" газетасы нәшер ителә башлый.

                                               

Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре: I өлеш

"Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре: I өлеш" - Гарри Поттер турындагы җиденче китап буенча тешерелгән фильмның беренче өлеше. Продюсерлар Дэвид Хейман һәм Дж. К. Роулинг сүзләре буенча Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре китабын ике өлешкә бүлү турындаг ...

                                               

(5087) Емельянов

Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ISBN 3-540-00238-3. Chapman, C. R., Morrison, D., & Zellner, B. Surface properties of asteroids: A synth ...

                                               

(5086) Demin

Kerrod, Robin. Asteroids, Comets, and Meteors неопр. - Lerner Publications Co., 2000. - ISBN 0585317631. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Springer Science & Business Media, 2012-06-10. - 1458 с. - ISBN 9783642297182 Lutz D. S ...

                                               

(5088) Tancredi

1979 елның 22 августында К И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1979 QZ1" саналган.

                                               

Петровский бистәсе мәчете

Петровский бистәсе мәчете - Казанның Петровский бистәсендә урнашкан мәчет. Имам-хатыйб Сөләйман хәзрәт Зарипов, Саранскидан Казанга кайтып килгәндә Буа районында 2016 елның 7 февралендә эзсез югала.

                                               

Рационализм (фәлсәфә)

Рационализм - Фәлсәфи фикер, кайсы акыл төп чыганагы һәм критерий белем күренү. Эпистемологик ысул. Рационалист чынбарлык үзе логик структурага ия, дип саный,хәкыйкатьларын классы барлыгын, кайсы интеллект турыдан-туры булдыра аңларга раслый. Шул ...

                                               

Бестужев токымлы сыер малы

Бестужев токымлы сыер малы - 18-се гасыр азагында - 19 нчы гасыр башында Сембер губернасында С.П. Бестужев тарафыннан шортгор, голланд, симменталь һ.б. токымнарны җирле токым белән кушылдырып, чыгарылган яңа токым.

                                               

Фосфорлы ашламалар

Фосфор- үсемлекләр өчен бик кирәкле элемент. Ул аларның үсеш чорында, җимеш биргәндә мөһим роль уйный. Күзәнәк төше бүленүендә катнашучы аксымнар составына кереп, ул үсемлектә җимшән, суганча, тамыразыкларның формалашуына булыша, туклыклы матдәлә ...

                                               

Кәлилә вә Димнә

Панчатантра - Санскрит телендә "биш китап" дигәнне аңлата. Тәүге төзүчесе итеп, гадәттә, брахман Вишнушарман дигән легендар акыл иясен күрсәтәләр. Имеш, ул бу китабын Патша улларын укыту, аларга политик акыл, тормыш тәҗрибәсен бирү өчен төзегән. ...

                                               

Аксаков урамы (Уфа)

Аксаков урамы - Уфаның Ленин һәм Киров районнарында урнашкан урам. Уфада туган язучы Сергей Аксаков исемен йөртә.

                                               

Запотоцки урамы (Уфа)

Запотоцки урамы - Уфаның Совет районында урнашкан урам. Чехословакия президенты Антонин Запотоцки исемен йөртә. Инкыйлаби урам белән киселешеннән башланып, Мичкәчеләр, Подвойский, Депо урамнары һәм Ибраһимов бульвары белән кисешә, шуннан соң тәма ...

                                               

Ватан намусы өчен

"Вата́н намусы́ өче́н" - фронт газетасы. Воронеж фронты сәяси идарәсе, 1943 елның 20 декабреннән Украина фронты органы. 1942 нең 19 декабреннән 1946 ның 20 апреленә кадәр атнага 2 тапкыр нәшер ителә, барлыгы 377 саны чыга. Мөхәррирләре: Ә. Ерикәй ...

                                               

Беляков урамы (Уфа)

Беляков урамы - Уфаның Совет районында урнашкан урам. Уфа губерна халык хуҗалыгы шурасы рәисе Иван Беляков исемен йөртә. Якутов исемендәге паркыннан башланып, Ибраһимов бульвары һәм Пирем урамы белән кисешә, шуннан соң тәмам була. Элеккеге исемнә ...

                                               

Карл Маркс урамы (Уфа)

Карл Маркс урамы - Уфаның Киров, Ленин һәм Совет районнарында урнашкан урам. Алман фәлсәфәчесе Карл Маркс хөрмәтенә аталган.

                                               

(4365) Иванова

1978 елның 7 ноябрендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1978 VH8" саналган.

                                               

(14342) Iglika

1984 елның 23 сентябрендә Шкодров В. Г., В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1984 SL" саналган.

                                               

(11856) Николабонев

1988 елның 11 сентябрендә Шкодров В. Г., В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1988 RM8" саналган.

                                               

(11852) Shoumen

1988 елның 10 сентябрендә Шкодров В. Г., В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1988 RD" саналган.

                                               

(7079) Багдад

1986 елның 5 сентябрендә Эрик Эльст, В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1986 RR" саналган.

                                               

(9732) Juchnovski

1984 елның 24 сентябрендә Шкодров В. Г., В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1984 SJ7" саналган.

                                               

(5950) Leukippos

1986 елның 9 августында Эрик Эльст, В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1986 PS4" саналган.

                                               

(4102) Гергана

Chapman, C. R., Morrison, D., & Zellner, B. Surface properties of asteroids: A synthesis of polarimetry, radiometry, and spectrophotometry// Icarus: journal. - Elsevier, 1975. - Vol. 25. - P. 104 - 130. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Plane ...

                                               

(3860) Пловдив

1986 елның 8 августында Эрик Эльст, В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1986 PM4" саналган.

                                               

(9936) Аль-Бируни

1986 елның 8 августында Эрик Эльст, В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1986 PN4" саналган.

                                               

(497) Ива

Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Springer Science & Business Media, 2012-06-10. - 1458 с. - ISBN 9783642297182 Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: ...

                                               

(13498) Al Chwarizmi

1986 елның 6 августында Эрик Эльст, В. Иванова тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан "1986 PX" саналган.

                                               

Патологик физиология

Патологик физиология - авыру организмның тереклек эшчәнлеге, патологик процессларының барлыкка килүе, үсүе, клиник барышы һәм азагының закончалыклары турындагы фән. П.ф. гомумигә һәм хосусыйга бүленә. Гомуми П.ф. төрле авырулар, мәс., бизгәк, ялк ...

                                               

Мәскәү тарихи мәчете

Мәскәү тарихи мәчете - 1823 елда төзелгән Мәскәүдәге иң беренче мәчет. Замоскворечье муниципаль округының тарихи үзәгендә, Зур Татар урамында урнашкан. 1816 елның августында мөселман байлары Макай Абдулов, Нәдрән Измайлов, Мирза Рәди Нәүрүзов һәм ...

                                               

Мәсәл

Мәсәл - гыйбрәтле, көлкеле характерда булган шигъриятле яки сибелүчән әдәби әсәр. Мәсәлнең я башында, я азагында кыска гына нәсихәти йомгаклау - мораль бирелә. Гадәттә, мәсәлнең төп геройлары ролендә хайваннар, үсемлекләр яки ниндидер матди алына ...

                                               

Любша ныгытмасы

Любша ныгытмасы - Борынгы Русь территориясендә Волхов елгасының элеккеге тамагы урынында, Волхов елгасының икенче ярындагы Иске Ладогадан 2 км ераклыкта урнашкан таш-җир ныгытмасы. VII-VIII гасырларның соңгы чирегендә ныгытма төзелешен Ладога буе ...

                                               

Добрынинская (метро станциясе)

"Добрынинская" метро станциясе - Мәскәү метрополитенының Боҗра сызыгының метро станциясе. Архитекторалар - М. А. Зеленин, Л. Н. Павлов, М. А. Ильин, при участии Я. В. Татаржинской. Станция 1950 елның 1 январь көнендә ачыла. Мәскәү шәһәренең Замос ...

                                               

Гносеология

Гносеология, танып белү теориясе - фәлсәфә фәненең мөһим бүлеге. Еш эпистемологияга мәгънәдәш сүз бүлтәеп тору. Танып белү - дөньядагы предметлар, күренешләр турында белем алу, аларның асылына төшенү, булган белемнәрне киңәйтү, арттыру, камилләшт ...

                                               

Тейлор рәте

Тейлор рәте - функцияне дәрәҗәле функцияләрнең чиксез суммасына таркату. Тейлор үз эшен бастырганга кадәр шул рәтне 17 гасырда Ньютон һәм Герегори кулланганнар. a {\displaystyle {a}} ноктасында чиксез рәвештә дифференциалана торган f x {\displays ...

                                               

Аң (психология)

Аң - кеше психикасында объектив чынбарлыкның чагылышы. Аңның чыганагы булып баш мие тора дип санала. Ми какшаган очракта аң югала. Ми аңга йогынты да ясый: кабык нейроннарының аз активлыгы сүлпәнлеге вакытында ретикуляр формация җәрәхәтләнгәндә к ...

                                               

Хәмият (гәҗит)

Хәмият - гәҗит. "Борһане тәрәкъкый" нәшрияты органы. 1907-1908 елларда Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир һәм нәшир – М Л. Исмәгыйлев-Ширванский.

                                               

Мизан (гәҗит)

Мизан - гәҗит. "Хәмият" гәҗите варисы. 1908-1909 елларда Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 24 саны чыга. Мөхәррир һәм нәшир – Мостафа-Лотфый Исмәгыйлев-Ширванский.

                                               

Энҗекәй белән Юлдыкай

"Энҗекәй белән Юлдыкай" - башкорт халык җыры. Җыр вариантлары 1894 елда С. Г. Рыбаков тарафыннан Ырынбур губернасы Орск өязенең Солтан приискысында Абдрахман Үзәнбаевтан язылып алынган. Җыр "Урал мөселманнарының көнкүреш тасвирламасы белән музыка ...

                                               

Россия спецназ университеты

Россия спецназ университеты - махсус бүлекчәләрнең профессиональ әзерлеген тәэмин итү өчен Россия Федерациясендә беренче һәм хәзерге вакытта бердәнбер шәхси уку йорты. 2013 елның 1 августында Гудермес шәһәрендә Чечен Республикасы Башлыгы Рамзан К ...

                                               

Казаков мәчете

Казаков мәчете - Казан шәһәренең Иске татар бистәсендә урнашкан булган таш мәчет. 1876 елда сәүдәгәр Мөхәммәтҗан Казаков акчасына төзелә. 1975 елда җимерелгән. Архитекторы билгесез. Мәчет Кәрим Тинчурин һәм Татарстан урамнары киселешендә урнашкан ...