ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 9


                                               

Беларусьта Һинд дине

Беларусьта Һинд дине тарафдарлары күп түгел. Беларусьта өч төп Һинду төркеме бар: ИСККОН, Брахмакумарис һәм Кайласа Нуры. ИСККОНга Александр Лукашенко каты басым ясый, ә Кайласа Нуры тыелган.

                                               

Нисә сүрәсе

Ән-Нисә сүрәсе - - Коръәндәге 4нче сүрә. Сүрә Мәдинәдә иңгән. Әлеге сүрә, Өхед сугышындагы көтелмәгән җиңелүдән соң, берничә ай дәвамында иңгән. Әлеге сугышта, тыңламаулары һәм тәртип бозулары сәбәпле, күп мөселманнар үтерелә. Ятимнәр, тыл хатынн ...

                                               

Беларусь президентын сайлаулар (2020)

2020 елда Беларусь Президентын сайлаулар - 2020 елның 9 августында узган чираттагы Беларусь Республикасы Президентын сайлаулар. Александр Лукашенко алтынчы тапкыр президентлыкка кандидатурасын куя һәм башлангыч рәсми мәгълүматлар буенча беренче т ...

                                               

Бөе

Бөе́ - бүре-үрмәкүчләр семьялыгындагы үрмәкүч. Чүл, дала һәм урман-дала зоналарында таралган. Татарстан территориясендә аның ареалының төньяк чиге үтә. Чистай, Түбән Кама, Яшел Үзән, Югары Ослан, Буа районнарында күренә. Гәүдәсенең озынлыгы 25-35 ...

                                               

Мәдәниятта бал кортлары

Мәдәниятта бал кортлары - кеше тормышындагы бал кортлары ул. Таш гасыр безгә калдырды бал кортларының беренче эзләрен калдырган. Безнең бабаларыбыз борынгы вакытта бал җыйганнарын тау рәсемнәре раслый. Бүген Испаниядә якынча Валенсии Үрмәкүч мәга ...

                                               

Ашкайнату

Аш сеңдерү - ашалган ашамлыкны ваклаудан, химик таркатудан һәм кеше организмы өчен яраклы итүдән торган катлаулы физиологик процесс; организмга иңгән катлаулы азык матдәләренең гади химик кушылмаларга таркалып үзләштерелү процессы. Аш сеңдерү бар ...

                                               

Вак тычканнар

Гәүдә озынлыгы 5-7.7 см, авырлыгы 25 г чаклы. Йоны кыска, төсе җирәнсу-көрәннән алып көлсу-сорыга кадәр, аркасы буйлап буй кара сызык үтә. Борыны очлы, күзе кече, колагы овал, кара-көрән яки көрән, читләреннән саргылт каймалы. Арткы аягы алгысынн ...

                                               

Әгъраф сүрәсе

Сүрәнең башы - әүвәлге Әл-Әнгам Терлек сүрәсе ахырының дәвамы булып тора. Бу сүрәдә беренче кешеләр - Адәм галәйһиссәләм белән Һәваны яралту, аларның җәннәттән куылуы, шулай ук азык, киемдә артыклыкка омтылучы кешеләрнең дәвам иткән коткысы тасви ...

                                               

Фатыйха сүрәсе

Әл-Фатиха́ сүрәсе́ яки Әлхәм – Коръәндәге 1нче сүрә, 7 аятьтән тора. Бу сүрәне татар халкы "Әлхәм" сүрәсе дип йөртә. Аның утыздан артык исеме бар. Бу сүрә намазның һәр рәкәгатендә укыла.

                                               

Әли Гыймран сүрәсе

Сүрәнең бер өлеше Гайсә галәйһиссәләмнең тууына һәм Мәрьямның җәфа чигүләренә һәм шулай ук нәсараларның юлдан язуларын анализлауга багышланган. Шулай итеп, әл-Бәкара сүрәсендә башланган Исраил балаларының тарихы дәвам итттерелә. Сүрәнең икенче яр ...

                                               

Йосыф сүрәсе

Йосыф сүрәсе - Коръәндәге уникенче сүрә. Мәккәдә иңә. Аятьләре саны - 111. Шуларның туксан сигезе Йосыф - Ягъкуб пәйгамбәрнең улы турында. Ә беренче 3 аять моңа кереш булып торалар. Аларда Коръән турында сөйләнелә. Сүрәдә кирелек һәм көнчелек кеш ...

                                               

Ихлас сүрәсе

Әл-Ихлас сүрәсе - Коръәндәге 112нче сүрә, 4 аятьтән тора. Бөтен галимнәр дә аны Мәккәдә иңгәнлеген әйтәләр. Татар халкы күбрәк бу сүрәне Кольһүаллаһ дип йөртә. Моннан тыш "Әт-Тәүхид", "Сүрәтүт-Тәфрид", "Сүрәтүт-Тәҗрид", "Сүрәтүн-Нәҗәт", "Сүрәтүл- ...

                                               

Нәхл сүрәсе

Нәхл сүрәсе - Коръәндәге уналтынчы сүрә. Мәккәдә инә. Аятьләре саны - 128. Күп Аллалыкка бирелгәннәргә җаза биреләчәге турында языла

                                               

Мәидә сүрәсе

Әл-Мәидә сүрәсе - Коръәннең бишенче сүрәсе. Мәдинәдә иңә. Аятьләре саны - 120. Коръәннең соңгы булып иңгән сүрәләреннән берсе. Төрле темалар карала: хәләл һәм хәрам азык, өйләнергә рөхсәт ителгән һәм ителмәгән хатын-кызлар, тәһарәт, Коръән алдынд ...

                                               

Һуд сүрәсе

Һуд сүрәсе – Коръәндәге унберенче сүрә. Мәккәдә иңә. Аятьләре саны – 123. Сүрә Коръәнне мактау белән башланып китә һәм бер Аллаһка гына гыйбадәт кылырга чакыра. Аннан соң Аллаһның бердәнбер Раббы булуы, Аның чиксез кодрәте һәм хакимлегенә, кешелә ...

                                               

Җырчы

Җырчыларның жанрлар буенча классификациясе: джаз җырчысы рәп-җырчы эстрада җырчысы хорчы - хор җырчысы камер җырчы - вокаль музыканы концертта, күбрәк очракт фортепиано яйсә башка уен коралы белән, җырлаучы рок-җырчысы бард опера җырчысы

                                               

Eurovision җыр бәйгесе 2014

Eurovision җыр бәйгесе 2014 – 59 нчы Eurovision җыр бәйгесе. Ул Даниядә 13 майдан 17 майга кадәр узды. Дания узган елгы Швециядә узган "Eurovision җыр бәйгесе 2013" бәйгесендә җиңү яулады, җиңүне аңа "Only Teardrops" җыры белән Эммили де Форест к ...

                                               

Албаннар

Албаннар сүзеннән) - Аурупада яшәүче халык, Албаниянең төп халкы. Шулай ук элекке Югославиядә, Греция, Италия, АКШ, Төркия, Болгария, Румыния, Украинада һ.б. илләрдә яши. Мөстәкыйль албан телендә сөйләшәләр. Грециядә грек, Италиядә итальян телләр ...

                                               

Кара мәчет (Әстерхан)

Кара мәчет Әстерхандагы икенче таш мәчет булып тора. Төзелешнең төгәл датасы билгеле түгел, аны XIX гасыр уртасы дип санарга була. Элеккеге агач урынына сәүдәгәр Якупов исәбеннән 1816 елда таш итеп салынган. Бу Бохара ишегалдындагы җәмигъ мәчете ...

                                               

Ак мәчет (Әстерхан)

Башта, чыганакларга караганда, мәчет агач була, әмма 1810 елда сәүдәгәр Нияз Измайлов акчасына таш бина итеп үзгәртелә. 1882 елда чыккан "Әстерхан шәһәре һәм аның тирә-ягы" җыентыгында, үзгәртеп корылган вакытта, Ак мәчеткә инде 130 ел, ягъни 168 ...

                                               

Савитри Упанишада

Савитри Упанишад, яки Савитрьюупанишад, ул Һинд диненең кече Упанишадаларның берсе һәм Санскрит тексты. Ул Самаведага беркетелгән һәм Саманья Упанишадаларның берсе булып тора. Текст титулы Һинд дине Кояш Ходаена бәйле. Упанишада Савитри-видья ны ...

                                               

Поллюция

Поллюция - ир-атларда психик ял вакытында, төш күргәндә ирекле булмаган орлык ату күренеше. Ешрак 14 - 16 яшьлек яшүсмерләрдә күзәтелә. Ул озак вакыт җенси якынлык кылмаганда килеп чыга. Поллюция - җенси өлгерү билгесе булып тора. Поллюцияләр ешл ...

                                               

Арчура

Арчура - чуаш мифологияседә урман иясе. Арчура төрле кыяфәттә була ала - гади карт кыяфәтендә дә, хайван яки алып булып та. Ул кара йөзле, өч куллы, өч аяклы һәм дүрт күзле дип ышанганнар. Ул судан курка дип уйлаганнар, аеруча яраткан әйбере булы ...

                                               

Кашкайлар

Кашкайлар - Иранның көньягында яшәүче төрки халык. Загрос тауларында, көньяктан Җеһр шәһәре һәм Руде-Шур елгасының югары агымы белән, төньяктан Семиром шәһәре һәм Полвар елгасының югары агымы белән чикләнгән җирлектә, Фарс останында тормыш итәләр ...

                                               

Браһмапутра

Браһмапутра - Көньяк Азиядә, Кытай, Һиндстан һәм Баңладештагы елга. Озынлыгы 2900 км, бассейнының мәйданы 935 мең км². Тибет таулыгының көньяк-көнчыгышында, 4800 метрга якын биеклектә Ладакһ тезмәсендәге бозлыклардан башлана. Ганг елгасына кушылы ...

                                               

Гәнсу

Рельефы таулы. Климаты континенталь. Еллык явымнар саны 150 - 400 мм, көньяк-көнчыгышта 600 миллиметргача. Зур өлешен тау даласы һәм тау чүле ландшафтлары алып тора.

                                               

Әрмәнстан

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Әрмәнстан Җөмһүрияте әрм. Հայաստանի Հանրապետություն әйтелеше:|, айастани́ анрапетутю́н – Кавказ артының көньяк өлешендә урнашкан дәүләт. Көнчыгышта һәм көньяк-көнчыгышта Азәрбайҗан, көньякта Иран, көн ...

                                               

Боливия

Боли́вия исп. Bolivia, рәсми атама Күпмилләтле́ Боли́вия Дәүләте́ исп. Estado Plurinacional de Bolivia – Көньяк Американың үзәгендә урнашкан дәүләт. Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003, авторы-составители И.О ...

                                               

Әрмәнстанда ислам

Әрмәнстанда ислам - Әрмәнстан территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Әрмәнстан халкының 0.10 % ы - Ислам дине тарафдары. Хәзерге вакытта Әрмәнстанда Ислам тарафдарлары күп түгел, гәрчә 1747 - 1828 елларда Эриван ханлыгы территория ...

                                               

Яңа Зеландия

Яңа Зеландия ингл. New Zealand, маорича Aotearoa – Тын океанның көньяк-көнбатышында урнашкан дәүләт. Ике зур Көньяк утрау һәм Төньяк һәм күп 700гә якын кечкенә утрауларда урнашкан. Дәүләтнең башкаласы – Веллингтон каласы ингл. Wellington. Яңа Зел ...

                                               

Суринам

Сурина́м голл. Suriname, рәсми атамасы Сурина́м Респу́бликасы голл. Republiek Suriname – Көньяк Америкада урнашкан дәүләт. Көнбатышта Гайана белән, көнчыгышта Француз Гвианасы белән, көньякта Бразилия белән чиктәш һәм төньякта Атлантик океан сула ...

                                               

Хейлуңҗаң

Хейлуңҗаң - Кытай Халык Җөмһүриятенең төньяк-көнчыгыш өлешендәге провинция, Амур елгасы бассейнында. Башкала - Хәрбин шәһәре.

                                               

Уругвай

Уругва́й исп. Uruguay, рәсми атама Кө́нчыгыш Уругва́й Җөмһүрияте́ исп. República Oriental del Uruguay – Көньяк Американың көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан дәүләт. Төньякта Бразилия белән, көнбатышта Аргентина белән чиктәш, көнчыгышта һәм көньякт ...

                                               

Яр районы

Районның көньягы Югары Чулман калкулыгында, ә көньягы - Красногроское калкулыгында урнаша. Иң эре елгалар - Чүпче, Лекма. Районның төньягында Нократ елгасы башлана.

                                               

Арыш

Ары́ш - кыяклылар гаиләсенә кергән үсемлек ыругы. Бер һәм күпьеллык үсемлек. Татарстанда ашлык җитештерүне тотрыклыландыручы запас культура булып санала.

                                               

Балезино районы

Балезино районы - Удмуртиянең төньяк-көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Административ үзәге - Балезино бистәсе.

                                               

Бөтендөнья почта берлеге

Бөтендөнья почта берлеге, БПБ - халыкара хөкүмәтара оешма, 1947 елдан БМОның почта хезмәте күрсәтү буенча махсуслашкан оешмасы. БПБнең иң югары органы - Бөтендөнья почта конгрессы. Ул 4 елга бер мәртәбә почта элемтәсенең стратегик мәсьәләләрен ка ...

                                               

Малави

Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "Вече", 2003, авторы-составители: И.О.Родин, Т.М. Пименова.

                                               

Свазиленд

Эсватини Патшалыгы, элеккеге Свазиленд Патшалыгы – Африканың көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан, КАҖ белән чиктәш булган, кечкенә, дөньяның иң фәкыйрь илләренең берсе. Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003, авто ...

                                               

Яңа Кормаш колхозы

Туган авылым бик күп вакыйгаларның шаһиты була. 1921 елда Идел буена котычкыч ачлык килә. Халык телендә ул елны" алабута елы” дип атаганнар. Ашарга берни дә булмый. Кешеләр алабутадан ипи пешереп ашаганнар. Авылның иң өлкән кешесе Әнҗәп әби ул ел ...

                                               

Бейзенербирг менгиры

Бейзенербирг менгиры - ул өч метр биеклектәге тораташ, ул Люксембургта Реканге калкулык өстендә тора. 2001 елда казулар аны Неолитка карый дип күрсәткәннәр.

                                               

Сингапур

Сингапур – Көньяк-Көнчыгыгыш Азиядә урнашкан атау-шәһәр-дәүләт. Мәйданы 639 кв. километрлы утрау дәүләт. Халкы 3.53 миллион. Халыкның 80 проценты – кытайлар. Илдә дәүләт телләре дүртәү – малайя, кытай, тамил, инглиз телләре. Дәүләт телләренә кара ...

                                               

Идрис бине Зөлмөхәммәт

Идрис хәлфә Идрис бине Зөлмөхәммәт - 1645 - 1720 елларда яшәгән һәм үз чорының данлыклы галиме, суфый, табиб һәм шагыйрь булган. Аның уй-фикерләре шигъри калыпка салынып әйтелгән. Тарихи чыганаклардан күренгәнчә, Идрис хәлфә Болгар, Тубылгы, Каза ...

                                               

Казан тирәсендә Һинд дине

Сәяхәтче Ибн-Фадлан 921-922 елда Болгарга сәфәр кылганда, анда сәүдә иткән русларның соңгы юлга озату йоласы белән кызыксынып, аны язып куйган. Әгәр дә ул рус затлы кеше булган, аны байлыклары һәм хатыннары белән зур көймәгә салып елгага җибәреп ...

                                               

Көйгәвеннәр

Бөгәлчәннә́р яки көйгәвеннәр - ике канатлы бөҗәкләр отрядыннан өч семьялык: ашказаны бөгәлчәннәре, борын-бугаз бөгәлчәннәр, тире асты бөгәлчәннәр. 100 гә якын төре билгеле. Гәүдәсе төкләр белән капланган, кайберләре төксез дә була. Җитлеккән бөгә ...

                                               

Кашказан

Кашказан - Өфенең Һупайлы мәхәлләсендәге күл. Күл Караиделнең уң угында урнашкан. Бу табигый су яткылыгы. Күлнең озынлыгы 1020 м, уртача киңлеге 300 м, уртача тирәнлеге 2.5 м, мәйданы - 13.35 мең.кв.м. Кулнең Ашказаны исеме күптән онытылган булга ...

                                               

Балыклар

Балыклар - суда яшәүче умырткалы хайваннар төре. Тозлы, һәм төче суда яшиләр. Азык буларак экосистема һәм кеше өчен әһәмиятле. Иң мөһим үзенчәлеге - саңаклы булуы. Тәннәре, гадәттә, тәңкә белән капланган була. Төрле мәгълүматларга караганда, дөнь ...

                                               

Кура җиләге

Кура җиләге - гөлчәчәклеләр гаиләлегенә кергән чәнечкәк сабаклы куак үсемлек; кисентеләрдә, урманнарда, куаклыкларда, елга буйларында үсә. Бакчачылар бакчада үстерә. Кура җиләгендә кеше организмы өчен файдалы С витамины күп. Аның ашказаны, эчәклә ...

                                               

Артыш (агач)

Артыш, яки гади артыш - мәңге яшел ылыслы агач, Juniperus ыругының Cupressaceae гаиләлекнең бер төре.

                                               

Чәй

ЧӘЙ, диал. цәй, "чай" > мар. цäй, чäй < тат. диал. цай, чай, гом. кыпч., уйг., госм. һ.б. чай, башк. сәй ~ яз. монг. čai < кыт. ča’ id. Рус. чай төрки телләрдән киресенчә түгел!. Көнбатыш-Европа телләренә чәй атамасы - франц. thé, ит. tè ...