ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 75


                                               

Долганнар

Долга́ннар - Россиядәге төрки телле кабилә. Телләре - якут теленә якын булган долган теле. Кайбер галимнәр долган телен якут теленең диалекты буларак исәплиләр. Араларында шаманчылык һәм православие таралган.

                                               

Трүхмәннәр

Трүхмәннәр яки трүхмәннәр төрекмәннәре - Россиянең Ставрополь краенда яшәүче төрекмәннәрнең этнографик төркеме. Кайбер карашлар буенча аерым милләт булып санала. Ставрополь краенда трүхмәннәр XVII гасырдан яши. Трүхмән теле - төрекмән теленең диа ...

                                               

Бүздәк вулысы

Бүздәк вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 33364 кеше 1920; шуларның 91.7% - татарлар, 5.0% - руслар, 1.8% - башкортлар. Вулыс 1930 елда юкка чыгарылган.

                                               

Бакалы вулысы

Бакалы вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 17700 кеше 1920; шуларның 42.3% - татарлар, 41.0% - руслар, 4.8% - чирмешләр, 3.4% - мордва. Вулыс 1930 елда юкка чыгарылган.

                                               

Заһит вулысы

Заһит вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 7723 кеше 1920; шуларның 50.0% - башкортлар, 36.9% - татарлар, 4.2% - руслар. Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.

                                               

Николаевка вулысы

Николаевка вулысы - Ɵфә губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 9762 кеше 1920; шуларның 46.3% - руслар, 32.8% - татарлар, 11.5% - биларуcлар, 4.2% - чуашлар, 3.1% - мapдьıʙa, 1.1% - украиннар ...

                                               

Нугайбәк вулысы

Нугайбәк вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 8728 кеше 1920; шуларның 68.5% - руслар, 15.9% - татарлар, 5.2% - башкортлар, 1.4% - чирмешләр. Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.

                                               

Корыч вулысы

Корыч вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 23521 кеше 1920; шуларның 48.3% - татарлар, 46.4% - башкортлар, 4.0% - руслар, 1.4% - чирмешләр. Вулыс 1930 елда юкка чыгарылган.

                                               

Төмәнәк вулысы

Төмәнәк вулысы - Ɵфə губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 17439 кеше 1920; шуларның 74.7% - татарлар, 9.7% - башкортлар, 5.6% - руслар, 4.9% - чуашлар, 3.0% - мaрдьıва, 1.3% - алманнар. Вул ...

                                               

Гайнәямак вулысы

Гайнәямак вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 21717 кеше 1920; шуларның 58.7% - татарлар, 20.9% - башкортлар, 1.6% - беларуслар, 1.0% - чуашлар. Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.

                                               

Семено-Макарово вулысы

Семено-Макарово вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 9492 кеше 1920; шуларның 27.8% - руслар, 26.3% - чуашлар, 14.0% - мордва, 13.3% - татарлар, 8.0% - арлар, 5.6% - башкортлар ...

                                               

Кыргыз-Миякә вулысы

Кыргыз-Миякә вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 18747 кеше 1920; шуларның 50.3% - татарлар, 21.2% - чуашлар, 16.7% - руслар, 10.7% - украиннар. Вулыс 1930 елда юкка чыгарылган.

                                               

Шаран вулысы

Шаран вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 10677 кеше 1920; шуларның 71.7% - руслар, 15.0% - чуашлар, 5.0% - "мөселманнар", 4.3% - мордва, 3.5% - татарлар. Вулыс 1930 елда юкка ...

                                               

Нократ татарлары сүзлеге

Бу кулъязма 286 сүздән тора, стандарт форматта, барлыгы 11 бит, кәгазе яхшы сакланган. Һәр биттә 4 графа сызылган. Башта тәртип номеры һәм русча лөгатьлек, аннан шуның татарча тәрҗемәсе гарәп хәрефләре белән язылган, шул ук сүзләр транскрипциясе ...

                                               

Соргыт районы

Соргыт районы - Хант-Манси - Югра автономияле округы составына керүче муниципаль район. Административ үзәк - Соргыт шәһәре.

                                               

Урак өсте йоласы

Гадәттә кызлар урак урып барса, егетләр көлтә бәйләп, чүмәлә ясап торган. Кояш баемыйча урактан кайтмаганнар.Тугыз көлтә бәйләп, берсен башына кигереп куйганнар. Урактан кайтканда, күмәкләп җырлап кайтканнар. Элек, аерым хуҗалык чакта, эшләргә ке ...

                                               

Яшьләр дөньясы (гәҗит)

Яшьләр дөньясы - гәҗит. РКЯБнең Уфа губерна комитеты каршындагы татар-башкорт бюросы органы. 1920-1921 елларда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.

                                               

Балалар дөньясы (журнал)

Балалар дөньясы - айлык балалар журналы. 1917 елның 1 мартыннан 1918 елның башына кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 8 саны чыга. Нәшире һәм мөхәррире - Ягъкуб Хәлили.

                                               

Заман-Башкортстан (гәҗит)

1993 елның маеннан 2003 елның февраленә кадәр Башкортстанның Уфа шәһәрендә атнасына 1 тапкыр рус, башкорт, татар һәм төрек 2001 елның ноябренә чаклы телләрендә чыга. Атналык битләрендә төрки халыкларның тормышы, ислам нигезләре һәм әхлакый кыйммә ...

                                               

Рамазан

Рамаза́н - Һиҗри тәкъвимнең тугызынчы ае. Исламның биш баганасына караганга күрә, бөтен мөселманнар Рамазан ае вакытында ураза тотарга тиешләр. Ризыктан, судан, тәмәке тартудан һ.б. тыелу таң атканнан башлап кояш баеганчыга кадәр бара. Уразадагы ...

                                               

Рухнамә

"Рухнамә" китабы, рәсми төркмән аңлатмалары буенча, Төркмәнстанның беренче президенты Сапармурат Төркмәнбашы тарафыннан 1997-2001 елларда язылган. Автор исеменнән китапта болай диелә: Китапны язуның максаты - төркмән халкының уңай образын тудыру, ...

                                               

Вячеслав Георгиевич Халымбаджа исемендәге гелогия музее

Бу музей Казан шәһәре Киров районының 15 нче татар гимназиясендә урнашкан. Профессор Вячеслав Георгиевич Халымбаджа исемендәге гелогия музее гимназиядә 1999 елда ачыла. Профессор гимназия укучыларын геология дөньясы белән таныштыра башлый. Музейн ...

                                               

Каатинга

Каати́нга - Бразилиянең төньяк-көнчыгыш штатларындагы корыга чыдам, яфрак коючы тәбәнәк агачлардан, куаклардан хасил булган, сирәк агачлы тропик урман. Әлеге районнарда суккулентлар, кактус, сөтлегән кебек чәнечкеле үсемлекләр, шулай ук шешәсыман ...

                                               

Тәтешле хәбәрләре

Тәтешле хәбәрләре - татар телендә Башкортстанның Тәтешле районында нәшер ителүче дәүләт иҗтимагый-сәяси газетасы. атнага өч тапкыр чыга. Татарча һәм урысча чыккан гәҗитнең гомуми тиражы - 5 500 данә. Айга 2 тапкыр башк." Аҡ тирмә ” кушымта - гәҗи ...

                                               

Шәмәхә төс

Асылда шәмәхә төсендә характерлы бизәкләре булган тукыма атамасы: ул фар. شماخی шәмахы дип атала һәм "Шамахыныкы, Азәрбайҗандагы Шамахы шәһәрендә эшләнгән" дигән мәгънәдәге сүз.

                                               

Мавараэннәһер

Мавараэннәһер, шулай ук Трансоксиана исеме астында билгеле - Үзәк Азиядә тарихи өлкә. Атама VII–VIII гасырларда Үзәк Азияне гарәпләр яулап алу вакытында барлыкка килгән. Әүвәл бу атама белән Амудәрья уң ярындагы җирләрене атадылар, аннары Амудәрь ...

                                               

Әхмәтзәки мәчете

Әхмәтзәки мәчете - Казанның Залесный һәм Салават күпере бистәләрендә төзелүче мәчет. Залесная һәм Осиновская урамнары киселешендә урнашкан. Мәчеткә 1970-1990 елларда Казанның "Мәрҗани" мәчетенең имамы булган Әхмәтзәки Сафиуллин исеме бирелгән. Мә ...

                                               

Хәситә

Хәситә - озынлыгын 30-40 см,киңлеге 5-12 см булган тукыма бәйләвеч. Аны κүлмәк өстеннән сул беләк аша үткәреп, уң култык астына кигәннәр. Хәситә тукымасына коръән яисә бөти савыты тегелгән. Кешенең җаны тәненнән уң култык асты аша чыгып китә дигә ...

                                               

Уса районы

Уса муниципаль районы рус. Осинсᴋи район - Πиреᴍ краеның көньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 2057 дүрᴛᴋел ᴋиламитер. Район үзәге - Уса шәһәре.

                                               

Ittifaq

Төркемнең беренче альбомы "Бәлки" дип атала. Ул 2007нче елның сентябрендә чыкты. Анда 18 җыр кертелгән: Төнге хыял feat. Җәмилә, Айдар Гайнуллин Бу газаплардан качып feat. T&B Ятимнәр хыялы Яшь көч Татарлар feat. T&B Чибәркәй Кем белгән f ...

                                               

Мәнәвезбаш вулысы

Мәнәвезбаш вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 11489 кеше 1920; шуларның 85.7% - чуашлар, 6.6% - татарлар, 4.7% - руслар, 2.6% - украиннар. Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.

                                               

Үсән-Ивановски вулысы

Үсән-Ивановски вулысы - Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек. Халык саны - 11848 кеше 1920; шуларның 80.2% - руслар, 12.2% - украиннар, 3.5% - татарлар. Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.

                                               

Иске Турай вулысы

Иске Турай вулысы - Өфə губернасының Бәләбәй өязенә һәм соңрак Бaшᴋopᴛ Aʙᴛономиᴙле Сәвᴎт Caᴛсиᴙлислар Җөмһүpᴎяᴛе-ның Бәләбәй кантунына кергән административ-территориаль берәмлек.

                                               

59-нчы танк төмәне

1941 елның язында Ерак Көнчыгышта аерым танк дивизиясе итеп оештырылган, 43-нче җиңел танк бригадасы нигезендәдер. 1941 елның 22 июнендә Хабарау янында урнашкан.

                                               

108-нче танк төмәне

Хроника боевых действий Денис Махель. Венёвские находки. Сайт "Венёвский уезд". әлеге чыганактан 2012-06-27 архивланды. 2012-05-31 тикшерелде. Справочник Дневник обороны Тулы

                                               

32-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)

Барлыгы 32-нче укчы төмәне 2 тапкыр формалаштырылган. Башка формалаштыру исемлеген дә кара. 32-нче укчы төмәне 32 сд - Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККА Кораллы көчләре составындагы ССРБ хәрби берләшмәсе.

                                               

32-нче танк төмәне

Егоров А. В. С верой в победу Записки командира танкового полка. - М.: Воениздат, 1974. Жаркой Ф. М. Танковый марш. Изд. 4-е: МВАА. - СПб., 2012. Дриг Евгений. Механизированные корпуса РККА в бою. - М.:Изд. АСТ, 2005. Исаев А. 1941. Бои на Украин ...

                                               

84-нче укчы төмәне

Павел Буняшин 18.05.1943 - 09.05.1945, полковник, 01.09.1943 елдан генерал-майор Василий Коньков 00.08.1938 - 12.07.1940, комбриг Пётр Фоменко 13.07.1940 - 17.05.1943, генерал-майор

                                               

Тибетта ислам

Тибетта ислам - Тибет территориясендә ислам дине. Тибетның 3 меңнән алып 5 меңгә кадәр халкы - Ислам дине тарафдары. Тибет мөселманнары дини азчылык булып тора.

                                               

Күн җитештерү

Күн эшкәртү белән бәйле лексик-семантик төркемтөп һәм ясалма сүзләргә бүленәләр. Аерым кисәкләргә таркалмый торган нигезләргә түбәндәгеләр керә: аел, ияр, нукта, йөгән, нал, өяк, өзәңге, каеш һ.б. Таркалмый торган нигезләр төп һәм алынма табигать ...

                                               

Яңа Авыл (Әстерхан)

Яңа Авыл Прямая һәм Кривая Болда елгалары барлыкка китергән утрауның көньяк-көнбатыш читендә урнашка. Төньяк-көнбатышка таба аннан элеккеге Ирекле бистәсе, көнчыгышка таба - "Болдинское", "Ивушка", "Лилия", "Портовик", "Прожектор" һәм башка бакча ...

                                               

Кырым таулары

Кырым таулары - Кырымда урнашкан таулар. Озынлыгы 150 км, киңлеге 50 километргача. 3 тезмәдән гыйбарәт. Төньяк яки Баш тезмә иң биек ноктасы - 1545 м, Роман-Кош тавы һәм 2 куэста тибындагы тезмәләр төньяк битләүләре сөзәк, көньяк битләүләре текә. ...

                                               

Gömbäz

Gömbäz - küreneşe buyınça yarım sferağa yäki bütän käkre sızıq äylänüe öslegenä oxşaş qaplama miğmäriät qorılışı. Gömbäz sıman qorılmalar yärdämendä östämä aradağı teräklär yuğında zur kiñlek qaplana.

                                               

Dönya xalıqları täqwaları

Dönya xalıqları täqwaları - İkençe Bötendönya suğışında Holokost waqıtında cäberlänä torğan yähüdlärne qotqarğan yä bulışqan şäxeslärgä birelüçe şäräfle däräcä. İsrail qaza häm batırlıq institutı "Yäd Wä-Şem" tarafınnan diplom häm isemle medal bi ...

                                               

Kanal

Su kanalı ike maqsat belän tözelä: transport maqsatınnan keşelärne yäki yök taşu öçen suğaru öçen, su iltep tapşıru yäki su çitkä yünälderü öçen Ğädättä kanallar ike maqsattan da eşlänä. Sudnolar yöri torğan kanalnı tözü maqsatı - ike su basseynı ...

                                               

Vasiliy Aksönov

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar. Vasiliy Pavloviç Aksönov рус. Василий Павлович Аксёнов - Räsäy yazuçısı.

                                               

Игорь Стрелков

Стрелковга каршы Украинада "аңлы рәвештә эшләнгән үтерүне оештыру, Украинаның суверенлыгы, территориаль бөтенлеге һәм кагылгысызлыгына зыян китерелгән гамәлләр, диверсион-җимерү эшчәнлекне башкару һәм шулай ук Украина территориясендә массакүләм т ...

                                               

Cäyläw

Cäyläw - cäyge taw kötülege. Başqa törki tellärdä dä süz taralğan. Misal öçen Qırımda cäyläw - uñdırışlı tufraqlı yassı tawlıq, kötülek öçen qullanıla. Ğädättä cäyläw tübäläre oçlı tügel, tübälär buyınça suqmaq yasap bula. Cäyläw süze cäy süzennä ...

                                               

Rusiäneñ Tönyaq flotı

Rusiäneñ Tönyaq flotı - Rusiäneñ Xärbi-Diñgez flotınıñ operativ-strategik berläşmäse, Rusiä xärbi flotlarınnan iñ yäşe. Xäzer Tönyaq flotı - Rusiäneñ flotlarınıñ iñ köçlese. 1937 yılnıñ 11 mayında nigezlänä. Urnaşu urını - Severomorsk. Tönyaq flo ...

                                               

Rusiäneñ Tın okean flotı

Rusiäneñ Tın okean flotı - Rusiäneñ Xärbi-Diñgez flotınıñ operativ-strategik berläşmäse, Aziä-Tın okean töbägendä Rusiäneñ xärbi iminlegen tämin itärlek çara. Quyılğan burıçlar ütäler öçen Tın okean flotına strategik maqsatlı raketalı su astı kre ...