ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 7


                                               

Кызыл Идел (гәҗит, Әстерхан)

Кызыл Идел - иҗтимагый-сәяси гәҗит. "Көч" гәҗите варисы. 1921 елның 13 июленнән 1921 елның 11 декабренә кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 29 саны чыга. Мөхәррирләр – Әхмәт Гомәрев, К. Гобәйдуллин.

                                               

Идел-Урал өлкәсе (гәҗит)

Идел-Урал өлкәсе - иҗтимагый-сәяси гәҗит. Мөселман халык комиссариаты органы. 1918 елның 24 мартыннан 1918 елның 27 мартына кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 2 саны чыга.

                                               

"Идел-Уралчылар оешмасы" эше

"Идел-Уралчылар оешмасы" эше - 1938 елда Казанда бер төркем милли кадрларга карата НКВД тарафыннан оештырылган гаепләү эше. 230 кеше Совет хакимиятен бәреп төшерү өчен хыянәтчел төркем оештыруда гаепләнәләр. 1938 елның 20 маенда Казанда узган мәx ...

                                               

Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе

Башкортстан Республикаcы Башлыгы карашындагы Башкорт дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе - Башкортстанның Уфа шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. 1991 елда нигезләнгән. Уку йортының гамәлгә куючысы - Башкортстан Республикасы Башлыгы.

                                               

Республика Йорты

Республика йорты, Җөмһүрият йорты - Башкортстанның баш хөкүмәт йорты. Җөмһүрият йорты 5 катлы. Диварларны кирпеч. Йорт яклары 90 га 105 метр булган, эчке ихаталы тура почмак бинаны тәшкил итә. Ихатада эчке юл белән бикле икенче бина урнашкан. Уфа ...

                                               

Чыңрау торна

Чыңрау торна - өч пәрдәле беренче башкорт милли балеты. Фәйзи Гаскәров либреттосы; композиторлар - Заһир Исмәгыйлев, Лев Степанов. Сынрау торна исемле башкорт халык торналар турында легендасы мотивлары буенча язылган. Рудольф Нуриев исемендәге XX ...

                                               

Кытай

Кытай Халык Җөмһүрияте яки Чин Халык Җөмһүрияте, Һиндстан, Казакстан, Кыргызстан, Лаос, Монголия, Непал, Пакистан бәхәсле Кәшмир регионында, КХДҖ, Русия, Таҗикстан һәм Вьетнам. Чин Конституциясе буенча Тайвань һәм аңа орынып торучы утраулар КХҖ с ...

                                               

Чайковски районы

Чайковски муниципаль районы - Пермь краеның көньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 2124 км². Район үзәге - Чайковски шәһәре.

                                               

Иләк районы

Озөрки авылында Сәвитлар Союзы Герое Ф.С. Шаһгалиев һәм ᴙнарал-майор Г.И. Мөхәммәтҗанов туган, Мохран авылында Сәвитлар Союзы Герое Ш.Ә. Гыйззәтов яшәгән.

                                               

Карсун районы

Татарлар Карсун районына 16 йөз ахырында килеп урнаша. 17 йөз уртасында, Карсун-Сембер чик сызыгы төзелү белән бәйле рәвештә, татарлар күпкә арта. Кормыш өязеннән йомышлы татарлар, хезмәт итү өчен, монда күчерелә. 1917 елга кадәр Нагаево 1840 елд ...

                                               

Лунино районы

Милли состав 2010: урыслар 92%, татарлар 3%, мордва 1.3%. Татарлар күбесенчә Лунино посёлогында 250 кеше һәм Шыкша Синорово авылында 288 яшиләр.

                                               

Абдулла районы

Абдулла районы рус. Абдулинский район - Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район. Административ үзәк - Абдулла шәһәре. Ырынбур 300 км - Самар 300 км - Уфа 300 км өчмөйөш үзәгендә тора.

                                               

Тук районы

Шаһиморат Зәйни 1913-1980 - татар драматургы. Байназар Әлменов 1909-1976 - татар рәссамы. Гыйз-әл Габид Гыйззәтулла Габидуллин, 1918-1955 - татар шагыйре.

                                               

Стерлиң фунты

Стерлиң фунты, Фунт сте́рлинглар, фунт, Британия фунты - акча берәмлеге: Бөекбрита́ния һәм Төнья́к Ирла́ндия Бөекбрита́ния Берләшкә́н Патшалыгы́, эчендәге Англиянең, Шотландиянең, Уэльснең һәм Төньяк Ирландиянең милли валютасы; Фолкленд утраулары ...

                                               

Португалия

Португа́лия, тулы рәсми исем Португа́лия Җөмһүрияте́ – Аурупа кыйтгасының иң көнбатышында урнашкан дәүләт. Аурупа берлегенә һәм Еврозонага керә.

                                               

Швеция

Шве́ция Патшалыгы́ швед. Konungariket Sverige) - Аурупаның төнъягында, Скандинавия ярымутравында урнашкан дәүләт. Аурупа берлегенә керә. Кулланышта йөргән акчалары евро түгел, ә бәлки крона. Крона – Европа илләре арасында Швециягә үз мөстәкыйльле ...

                                               

Норвегия

Норвегия корольлеге норв. Kongeriket Norge, нюнорск Kongeriket Noreg, Норвегия тат. Нурвәҗ - Төньяк Аурупада, Скандинавия ярымутравында урнашкан дәүләт. Көнчыгышта Швеция, Финляндия һәм Россия белән чиктәш. Төньяк-көнчыгышта Баренц диңгезе, көнба ...

                                               

Бельгия

Бе́льгия, Бе́льгия Корольлеге́ - Көнбатыш Аурупада урнашкан федератив дәүләт. Аурупа Берлеге әгъзасы һәм шул оешмадагы күп структураларның штаб-фатирлар урнашу урыны. Шулай ук НАТО штаб-фатиры да Бельгиядә урын тота. БМО әгъзасы. Бельгия мәйданы ...

                                               

Швейцария Конфедерациясе

Швейца́рия – Үзәк Аурупада урнашкан, диңгезгә чыгышы булмаган дәүләт. Төньякта Алмания, көнбатышта Франция, көньякта Италия, көнчыгышта Австрия һәм Лихтенштейн белән чиктәш.

                                               

Чехия

Че́хия, рәсми атамасы Че́х Җөмһүрияте - Үзәк Аурупада урнашкан дәүләт. Төньякта Ләхстан, төньяк-көнбатыш һәм көнбатышта Алмания, көньякта Австрия, көнчыгышта исә Словакия белән чиктәш. Чикләрнең гомуми озынлыгы - 1 880 км. Илнең башкаласы - Праһа ...

                                               

Словения

Слове́ния Җөмһүрияте́ – Үзәк Аурупаның көньягында урнашкан дәүләт. Сәнгать һәм архитектура. Барокко чоры Камник өстендә Туницаларда чиркәүдә һәм Любляна ратушасы алдында урнашкан Франческо Роббаның "Өч елга фонтаны"нда чагылыш тапкан. Марибор шәһ ...

                                               

Босния һәм Герцеговина

Халык саны - 3.53 млн кеше 2013. Территориясе: 51 200 км². Төньяктан, көнбатыштан һәм көньяктан Хорватия белән, көнчыгыштан Сербия белән көньяк-көнчыгыштан Каратау белән чикләнгән. Көньяк-көнбатышта Әдрән диңгезенә чыгыш бар. Дәүләт телләре босна ...

                                               

Хорватия

Хорва́тия Җөмһүрияте́ - Балкан ярымутравының көнбатышында урнашкан дәүләт. Элек Югославия составына кергән. Идарә итү формасы - демократик җөмһүрият. Хорватия ул Үзәк Аурупа, Көньяк-көнчыгыш Аурупа һәм Урта диңгез кислешендә суверен дәүләт. Аның ...

                                               

Латвия

Латвия, Латвия Җөмһүрияте – Төньяк Аурупада урнашкан дәүләт. Башкала – Рига шәһәре. Аурупа берлеге һәм НАТОга керә.

                                               

Утыз Имәни мәчете

Утыз Имәни мәчете - Казанның Идел буе районының Имәнле һәм Зорге урамнары киселешендә 2018 елда төзелә башлаган мәчет. Мәчет өчен җир нәзарәткә бирелгән. Мәчеткә күренекле галим Габдрәхим Утыз Имәни исемен биреләчәк.

                                               

Ан-2

Ан-2 – җиңелчә совет очкычы. Авиаконструктор Олег Антонов" 1000-1500 килограмм йөк күтәрүче" Ан-2” очкычы төзергә кирәк”, дигән фикер белән беренче тапкыр 1940 елның октябрендә чыгыш ясый. 1944 елда Антонов проектын авиация сәнәгате буенча Халык ...

                                               

NGC 2

Әлеге галактика 1873 елда инглиз астрономы Lawrence Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см 72 дюйм зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.

                                               

Хөррият (гәҗит)

Бу Казан газетасы турында мәкалә, Сәмәрканд газетасы турында моннан укыгыз "Хөррият" - татар эсерларының легаль булмаган гәҗите. Бер үк исемле оешма органы. 1905 елның август-сентябрь айларында Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 2 ...

                                               

Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның августы

Поляр аръякларны саклау. Смоленск бәрелеше 1941. 1 августны Рославль районыннан Смоленскка Владимир Качалов командалау астында 28-нче армия гаскәрләр төркеме һөжүмне башлады. Киев операциясе 1941. Франц Һалдер. 22 июннән 31 июльгә хәтле алман гас ...

                                               

Bundesliga

Бундеслига – 24 август 1963 елда нигезләнгән Алманиянең иң югары футбол дивизионы. 18, 20 такым катнаша; сезон аенда башлана. Лиганың иң яхшы такымнары УЕФА Чемпионнар лигасында һәм УЕФА Аурупа лигасында катнашу хокукын ала; иң начар нәтиҗәләр кү ...

                                               

Һельсинки метрополитены

Һельсинки метрополитены - Һельсинки шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы. 1982 елның 2 август ачыла. Һельсинки Метрополитены 1 сызыктан тора, 25 мәүкиф, гомуми озынлыгы 35 км, пассажир әйләнеше - 57.3 млн. год 2009.

                                               

Сүрия

Сүрия - күбесенчә ислам иле; 2007 ел мәгълүматлары буенча, ил халкының 87 % ын мөселманнар тәшкил иткән. Аларның 74 % ы сөннилар, 13 % ы - шигыйлар. Бүген Сүриядә 2 миллионга якын халыкның 11 % ы тирәсе әләвия исәпләнә, һәм бу дини төркем вәкиллә ...

                                               

Һинд океаны

Һинд океаны – зурлыгы буенча җир шарында өченче океан. Дөньяның су өслегенең 20 % ала. Төньякта Азия белән, көнбатышта Гарәбстан ярымутравы һәм Африка, көнчыгышта Индокитай һәм Австралия, көньякта Көньяк океан белән чикләнгән. Океанның ярлары аз ...

                                               

Дөнья океаны

Дөнья океаны - гидросфераның төп өлеше, җир өстендәге төп су тупланмасы. Дөнья океаны Җир өслегенең 3/4 өлешен биләп тора. Дөнья океаны - беркайда да өзелми торган бердәм су пространствосы. Аның теләсә кайсы ноктасыннан, коры җир аша үтмичә, икен ...

                                               

Океан

Океан - дөнья океаны өлеше булган, кыйтгалар арасында урнашкан, су әйләнеше һәм башка специфик системаларның хуҗасы булган иң зур су объектын билгеләгән термин. Үз эченә океаннарны һәм диңгезләрне керткән Дөнья океанының мәйданы бөтен җирнең якын ...

                                               

Атлантик океан

Атлантик океан - субарктик киңлекләрдән Антарктидага кадәр сузылган, Тын океаннан соң мәйданы буенча икенче урында торган океан. Мәйданы 91.6 млн. км². Барлык океаннар арасында Атлантик океан кешелек дөньясы тормышында иң мөһим урынны алып тора. ...

                                               

Һудзон култыгы

Һудзон култыгы - Төньяк Боз океанының бер өлеше. Еш кына аны диңгез дип тә атыйлар. Канада ярларын юа. Көнчыгышта Һудзон бугазы аша Атлантик океаны белән, төньякта бугазлар аша Төньяк Боз океаны белән тоташкан. Мәйданы 1 230 000 км². Уртача тирән ...

                                               

Нью-Джерси

Нью-Дже́рси ингл. New Jersey, /nuːˈdʒɝzi/ - АКШ төньяк-көнчыгышында урнашкан штат. Исемен Ла-Манш бугазыеда урнашкан утраудан ала. АКШ составына кергән өченче штат. Халык саны - 8.717 млн кеше ил буенча 9 нчы урын, 2005 ел мәгълүматлары. Этник со ...

                                               

Монтенегро

Монтенегро яки Черногория, кайвакыт Каратау - Көньяк-көнчыгыш Аурупада урнашкан дәүләт. Балкан ярымутравының Әдрән диңгез ярында урнаша. Көнбатышта Хорватия, төньяк-көнбатышта Босна һәм Һерцеговина, төньяк-көнчыгышта Сербия белән, көнчыгышта Косо ...

                                               

Люксембург

Бу сүзнең башка аңламларын карар өчен монда күч: Люксембург Люксембург – Көнбатыш Аурупада урнашкан дәүләт. 1957 елдан бирле Аурупа берлеге әгъзасы. Бельгия, Алмания һәм Франция белән чиктәш. Дәүләт исеме "lucilinburch" сүзеннән килә – ул "кече ш ...

                                               

Мальта

Аурупадан Азия һәм Африкага илтүче диңгез юлларының үзәгендә урнашкан Мальта элек-электән басып алучыларны үзенә җәлеп иткән. Б.э.к. VIII гасырда Мальтаны финикиялеләр һәм алар белән бер үк вакытта диярлек греклар колонияләштерәләр. Б.э.к. IV гас ...

                                               

Сан-Марино

Ил үз халкының дини карашлары турында төгәл статистик мәгълүматлар бирми. Ким дигәндә, халыкның 95 % ы - Италиядәге кебек үк, католиклар, дип уйланыла, шулай ук илдә зур тарихлы яһүдләр һәм протестантлар азчылыгы да бар. Башка диннәр вәкилләренең ...

                                               

Андорра

Андорра кенәзлеге – диңгезгә чыгышы булмаган Аурупаның кече илләрдән берсе. Пиреней ярымутравында, Франция белән Испания арасында урнашкан. Андорра каталон телендә, рәсми рәвештә Андорра Кенәзлеге, шулай ук Андорра Үзәннәре Кенәзлеге дип атала. - ...

                                               

Мэн утравы

Мэн утравы - Британия таҗының җире. Ирланд диңгезендә урнашкан. Мәйданы - 572 км². Мэн утравының парламенты дөньяның иң борынгыларыннан берсе, ул 979 елдан бирле эшли.

                                               

Акротири һәм Декелия

Акротири һәм Декелия – Кипр утравында урнашкан ике Бөекбритания базасы. Шулай итеп, көнчыгыш Урта диңгездә дә Бөекбритания җирләре бар. Якынча 7000 кипр греклары һәм якынча 7500 инглиз хәрби эшчеләре яши. Мәйданы – 254 км². Администратор – Ричард ...

                                               

Аланд утраулары

Ала́нд утраулары́ швед. Åland, фин. Ahvenanmaa - Балтыйк диңгезендә урнашкан архипелаг. Финляндиянең автоном вилаяте. Коры җир буенча Швеция белән чиге бар. Аланд утрауларының 60 утравында кешеләр яши. Тагын якынча 6 мең утравы бар. Башкаласы - М ...

                                               

Шри Сваминараян Мандир, Нью-Җерси (Уиһокэн)

Нью-Джерсида, Уиһокэнда, Сваминараян Мандир Америка Кушма Штатларында беренче Сваминараян гыйбадәтханәсе. Ул Халыкара Сваминараян Сатсанг Оешмасының милли штаб-фатиры һәм Сваминараян Сампрадайның Нар Нараян Дэв Гади астында. Хәзерге вакытта Нью-Д ...

                                               

Нигериядә Һинд дине

Һинд дине Нигерия гә күбесенчә Һиндстаннан күчеп килгән Һинд дине тарафдарлары белән һәм Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте аша үтеп кергән. Синдхлар Нигериягә беренче булып унтугызынчы гасыр башында килгән. Алар башта, беренче чиратта сәүдә белән мәшг ...

                                               

Бенин

Бени́н, Бени́н Җөмһүрияте́ - Көнбатыш Африкада урнашкан дәүләт. Бенин култыгына чыга. Төньякта Буркина Фасо һәм Нигер, көнчыгышта Нигерия, көнбатышта Того белән чиктәш. Башкаласы Порто-Ново, ләкин хөкүмәт илнең иң зур шәһәре Котонуда урнаша.

                                               

Чад

Чад - Үзәк Африкада урнашкан дәүләт. Башкаласы - Нджамена. Диңгезгә чыгу юлы юк. Төньякта Ливия белән, Көнчыгышта Судан белән, Көньякта Үзәк Африка Җөмһүрияте белән, Көньяк-көнбатышта Нигерия һәм Кәмирун белән, Көнбатышта Нигер белән чиктәш. Мәйд ...