ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 66


                                               

Әл-Җәлил

Әл-Җәлиил – Аллаһның 99 исеменең берсе. Аллаһ җәләл ияседер. Олуглык һәм бөеклек Аңа хастыр. Аның заты бөек булган кебек, сыйфатлары да бөектер. Кәбиир сыйфаты затының, асылының камиллегенә, Җәлиил сыйфаты сыйфатының камиллегенә, Газыйм сыйфаты и ...

                                               

Беларус рельефы

Беларусь Республикасы Көнчыгыш-Европа тигезлегендә урнашкан. Белоруссия территориясе рельефы төрле зурлыктагы яссы һәм дулкынлы тигезлек һәм түбәнлек, елга үзәннәре һәм гряд-бугрист комплексларының һәм конфигурацияләрнең өстенлек итүе белән харак ...

                                               

Камыш

Камыш - күрәннәр гаиләләгенә керүче купьеллык, сирәк кенә берьеллык үләннәр ыругының су буе үсемлеге. Юеш урыннарда яки сулыклар янында үсә.

                                               

Кызыл Яр районы (Әстерхан өлкәсе)

1925 елга кадәр район җирләре Әстерхан губернасының Красный Яр өязенә кергәннәр. Район 1925 елда барлыкка килгән. 1962 елда бетерелгә, 1965 елда кире төзелә.

                                               

Романов сарыгы

Романов сарыгы - мөгезле вак терлекнең тупас йон бирә торган токымы. Токым XVIII гасырда Ярославль губернасының Романов-Борисоглебск өязендә җирле сарыкларны сайланыш белән барлыкка китерелгән. Беренче мәртәбе 1802 елда искә алына. Төньяк кыска к ...

                                               

Бәйрәкә вулысы

Бәйрәкә вулысы - Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. 43 торак пунктта 13736 кеше яшәгән. 1919 елда барлыкка килә. 1930 елда бетерелә, территориясе Тымытык һәм Баулы районнарына кушыла.

                                               

Таһирҗан Әгъзәмов

Әгъзәмәв Таһир тулы исеме Таһирҗан 1926 елның 26 апрелендә Арча кантонына кергән Казанбаш авылында туган. Җидееллык белемне Казанбаш мәктәбендә алган. Яшүсмер егет үз авылларында колхозда төрле эшләр башкарган, Ат җигеп тә эшләгән, плугорист та б ...

                                               

Туймазы индустриаль көллияте

Туймазы индустриаль көллияте, "Туймазы индустриаль көллияте" дәүләт автоном һөнәри белем биру учреждениесе - 1962 елда нигезләнгән Башкортстанның Туймазы шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы - Башкортстан мәгариф ...

                                               

Мәләвез индустриаль көллияте

Мәләвез индустриаль көллияте, "Мәләвез индустриаль көллияте" дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе - 1974 елда нигезләнгән Башкортстанның Мәләвез шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы - Башкортстан мәгариф ...

                                               

Салават индустриаль көллияте

Салават индустриаль көллияте, "Салават индустриаль көллияте" дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе - 1957 елда нигезләнгән Башкортстанның Салават шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы - Башкортстан мәгариф ...

                                               

Бәләбәй индустриаль көллияте

Бәләбәй индустриаль көллияте, "Бәләбәй индустриаль көллияте" дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе - 1972 елда нигезләнгән Башкортстанның Бәләбәй шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы - Башкортстан мәгариф ...

                                               

Ярмәкәй вулысы

Ярмәкәй вулысы - Уфа губернасының Бәләбәй өязенә һәм соңрак БАССР-ның Бәләбәй кантунына кергән административ-территориаль берәмлек.

                                               

Кола (ат төсе)

Кола - "кыргый" төсләр төркеме - аксыл туры яки җирән төсле, карасу ялда һәм койрыкта аксыл чәчләр, сыртта карасу буй, аяклары буйлы.

                                               

Кара тилгән

Гәүдә озынлыгы 50–60 см, авырлыгы 800–1100 г, канат озынлыгы 41–51 см, канатлар колачы 140–155 см. Тешеләр иркәкләрдән бераз зуррак. Үсеп җиткән кошларның төсе: арка карасу көрән, түбә кайвакыт аксыл карасу таплар белән, чылгый каурыйлар карасу к ...

                                               

Ат төсе

Борын-борыннан атларның дүрт төп төсен аералар: җирән; туры; кара; бүз. Әмма хәзерге вакытта атларның төсен генетикага таянып бүленәләр. Америка галиме Филлип Споненберг өч төп төсне аера: кара; туры; җирән. Энн Боулинг исә тик ике төсне аера: ка ...

                                               

Мисыр тавыклары

Мисыр тавыклары, яки Цесарка кошлар - тавыксыманнар отрядының кошлар гаиләлеге. Африкада Сахарадан көньяктарак һәм Мадагаскар утравында таралганнар. 43–75 см зурлагындагы кошлар. Башы һәм муены өлешчә шәрә, еш кына матур төслеләр. Карасу каурый к ...

                                               

Кара чәчләр

Кара чәчләр - Җирдә иң таралган чәч төсләре булып тора. Кара чәчле кешеләрне - брюнетлар диләр. Кара чәчле кешеләрне теләсә кайсы халыкта, сыйныфта да очратып була. Кара чәчтә эумеланин күп һәм ул башка чәчләрдән тыгызлыгы аз блу белән аерыла. Ка ...

                                               

Иод

Иод, I – Менделеевның периодик таблицасының VII төркемендә, 53нче санында урнашкан химик элемент. Аның атом массасы 126.9045. Иод – кара-соры төстәге каты матдә, тоз тудыргычларга карый. "Иод" исеме грек телендәге iodes, ioeides – шәмәхә сүзеннән ...

                                               

Бакыр кәлтәләр

Бакы́р кәлтәлә́р - җизбаш кәлтәләр гаиләлегеннән кәлтәләр ыругы. Бер генә төре бар - бакыр кәлтә. Европада һәм Көнбатыш Азиядә киң таралган. ТР территориясендә киң яфраклы һәм катнаш урманнарда, урман читендә, кисентеләрдә яши. Орчыксыман гәүдәле ...

                                               

Балкараклар

Балкаракла́р - төнге күбәләкләр семьялыгы. Дөнья фаунасында - 1200 ләп, Татарстанда 20 төре бар. Киң күкрәкле, юан корсаклы, алгы канатлары озынча һәм тар, арт канатлары кыска, орчыксыман гәүдәсе белән аерылып тора. Бер урында канатларын тиз җилп ...

                                               

Бөртек коңгызлары

Бөрте́к коңгызлары́ - коңгызлар семьялыгы. Өске кат канатлары кыскарак түгәрәк вак коңгызлар. Башы озынча, күкрәгенә таба юнәлгән. Личинкалары күбесенчә кузаклы үсемлек орлыкларында яши. Дөнья фаунасында 1200ләп, Русия территориясендә 100 дән арт ...

                                               

Эль

Эль - сыра төре. Арпа салатыннан югарыгы әчешү ысулы белән кайнатыла. Бөекбританиядә, Ирландиядә, АКШта, Бельгиядә һәм Милләтләр Дуслыгы илләрендә таралган. XVIII гасырга кадәр эль колмаксыз кайнатыла торган булган. Хәзерге вакытта эль гадәттә ка ...

                                               

Бөек Ватан сугышында катнашкан Күл Черкенлеләр

Ил өстенә килгән кайгы авылыбызның һәр йортына керде. Бер- бер артлы һәр йорт әтиләрен, абыйларын, улларын, энеләрен сугышка озатты. Алар 302 кеше иде. Алар арасында 1 семьядан 3 әр улын озаткан, әтисе һәм улы киткән гаиләләр дә бар иде. Өч туган ...

                                               

Әхбар

Әхбар - шигыйларның хәдисләр җыентыгы. Шигый хәдисләре сөнниләрнекеннән аерыла. Шигыйлар сөнниләрдәге кайбер хәдисләрне, мәсәлән Галинең дошманнары булган Гайшә, Тәлха Зөбәер һәм башка сәхабәләргә бәйләнешле хәдисләрне кире кагалар. Шул ук вакытт ...

                                               

Көньяк Кореядә ислам

Көньяк Кореядә ислам - Көньяк Корея территориясендә ислам дине. Корея мөселман федерациясе мәгълүматлары буенча, Көньяк Корея халкының 0.40 % ы - Ислам дине тарафдары. Илнең башкаласы Сеулда Көньяк Кореянең барлык мөселман халкының 40 % ы яши.

                                               

Һинд Дине Гыйбадәтханәсе, Дубәй

Һинд Дине Гыйбадәтханәсе ул Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә, Дубәйдә урнашкан Һинд дине комплексы. Гыйбадәтханә Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең зур Һинд дине җәмәгатенә хезмәт күрсәтә һәм хәзерге вакытта Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә бердәнбер Һин ...

                                               

Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе

Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе, шулай ук Адитья Кояш Гыйбадәтханәсе буларак мәгълүм, борынгы гыйбадәтханә булган, ул Кояш Ходае Сурьяга табынучы дини агым нигезендә булган, Пакистанның Пәнҗаб провинциясендә Мултан шәһәрендә урнашкан. Кояш мәзһәбе Фар ...

                                               

Нуса Пенида

Нуса Пенида Индонезиянең Бали утравыннан көньяк-көнчыгышта утрау һәм якында урнашкан Нуса Лембонганны да керткән Клункунг регентлыгының районы. Бадунг Бугазы утрауны һәм Балины аера. Нуса Пениданың эче калкулыклы һәм максималь биеклек булып 524 м ...

                                               

Изге сыер

Сыер Һинд динендә, джайнизмда, зәрдөштлек диннәрендә изге сыер буларак хөрмәт ителә, ә шулай ук Борынгы Мисыр, Борынгы Греция һәм Борынгы Римда хөрмәт ителгән. Һинд динендә сыер итен ашау һәм сыерларны сую тыелган. Моннан" изге сыер” гыйбарәсе ба ...

                                               

Качкын вулысы

Качкын вулысы - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Чиркәс, Куракау, Грах, Трехсвят, Ликарив вулыслары белән чиктәш булган 1890. 12 торак пунктта 4 565 кеше яшәгән. Алабуга өязе бетерелгәннән соң Тат ...

                                               

Ленин вулысы

Ленин вулысы ۋولىٰسىٰ, рус. Лекаревская волость) - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Афанас Уфа губернасының Минзәлә өязе, Казиле, Чиркәс, Качкын, Трехсвят вулыслары белән чиктәш булган 1890. 8 тор ...

                                               

Кара юрга

Кара юрга - башкорт халык җыры, кыска көй, "Кара юрга" башкорт милли эпосының фрагменты. "Кара юрга" көе Башкортстан Сабантуйларда елкылары чыккан бәйге уңаенан еш яңгырый. Фәйзи Гаскәров ансамбле тарафыннан 1938 елда җыр көйләренә башкорт хореог ...

                                               

Үрнәк (колхоз, Иске Кормаш)

ҮРНӘК” КОЛХОЗЫ 1945-87 ЕЛЛАРДА Бөек Ватан сугышы төгәлләнә. Ирләрнең исән калганнары туган авылларына кайта. Сугыш елларында бөтен авырлыкны үз җилкәсендә тарткан хатын-кызларбераз тын алалар. Сугыш елларында җимерелгән, ташландык хәлгә килгән ху ...

                                               

Кытай язуы

Кытай язуы – меңъеллык иероглифик яки идеографик язу системасы, Кытай территориясендә барлыкка килгән. Алфавитныкыннан аерылуы шунда ки, һәрбер тамгага үз мәгънәсе яздырылган, һәм язу тамгаларнының саны да бик күп. Кытайда ике формасы бар – иске ...

                                               

Әмәкәй вулысы

Әмәкәй вулысы - Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Нугайбәк, Бакалы, Корыч Бәләбәй өязе, Илеш Бөре өязе, Бугударов, Пучы һәм Байсар вулыслары белән чиктәш булган 1890. 17 торак пунктта 12158 кеше яшәг ...

                                               

Матвеев вулысы

Матвеев вулысы - Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Пучы, Бугудар, Иске Маҗын, Иске Мәлкән, Өшәр вулыслары белән чиктәш булган 1890. 19 торак пунктта 5577 кеше яшәгән.1920-елларның уртасында бетерелә.

                                               

Чыңгызлылар

Чыңгызның олы улы Җүчинең 40 ир баласы була. Кытай белән идарә иткән Хубилайдан соң 22 ир бала кала. Алардан туган кызларның саны бер дә ким булмаска тиеш. Чыңгызханның һәм аның беренче хатыны Бүртәнең дүрт улы булган: Җүчи, Чагатай, Үгәдәй, Толу ...

                                               

Елау районы

Елау муниципаль районы - Пермь краеның көньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 1448.8 км². Район үзәге - Елау авылы.

                                               

Көязе районы

Көязе муниципаль районы - Пермь краеның көньягында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 2616 км². Район үзәге - Көязе шәһәр тибындагы бистәсе.

                                               

Частые районы

Частые муниципаль районы - Пермь краеның көнбатышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 1632 км². Район үзәге - Частые авылы.

                                               

Суыксу районы

Суыксу муниципаль районы - Пермь краеның көньяк-көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 1977 км². Район үзәге - Суыксу шәһәр тибындагы бистә.

                                               

Киҗел районы

Кизел муниципаль районы - Пермь краеның көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 1390 км². Район үзәге - Кизел шәһәре.

                                               

Көңгер районы

Көнгер муниципаль районы - Пермь краеның көньягында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 4416 км². Район үзәге - Көнгер шәһәре.

                                               

Чусавай районы

Чусва муниципаль районы - Пермь краеның үзәк өлешендә урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 3500 км². Район үзәге - Чусва шәһәре.

                                               

Октябрьски районы (Пермь крае)

Октябрьский муниципаль районы - Пермь краеның көньяк-көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 3400 км². Район үзәге - Октябрьский шәһәр тибындагы бистә.

                                               

Гайнә районы

Гайнә муниципаль районы - Пермь краеның төньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 14 934 км². Район үзәге - Гайнә посёлогы.

                                               

Саликам районы

Саликам муниципаль районы - Пермь краеның төньягында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 5421 км². Район үзәге - Саликам шәһәре.

                                               

Гремячинск районы

Гремячинск муниципаль районы - Пермь краеның көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 1321.1 км². Район үзәге - Гремячинск шәһәре.

                                               

Чырдин районы

Чырдин муниципаль районы - Пермь краеның төньягында урнашкан муниципаль район. Мәйданы - 20 872 км². Район үзәге - Чырдин шәһәре.

                                               

Барын

Барын - башкортлар составында табын кабиләсе. Башкортлардан тыш, этноним барын формада барын кыргызлар этнонимиясендә теркәлгән: баарын кабиләсе кытай һәм найман кавемнәре белән бергә багыш төркеменә керә. Кыргыз барыннары тамгасы-башкорт барынна ...