ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 64


                                               

Әл-Вәсигъ

Әл-Вәәсигъ – Аллаһның 99 исеменең берсе. Белүе, ихсаны һәм мәрхәмәте бик киң димәктер. Гыйлеме киң, чиксездер. Кодрәте киң, иксез-чиксездер. Аңа хас булган сыйфатларда да чик күздә тотылмас.

                                               

Әл-Кәрим

Әл-Кәриим – Аллаһның 99 исеменең берсе. Кәрамлеге һәм юмартлыгы бик күп димәктер. Җәзалау, үч алу кулында булган хәлдә Ул кәрамы белән гафу итәр, колларының эшләгән гөнаһларына карамыйча, аларга юмарт рәвештә нигъмәтләр насыйп итәр.

                                               

Әл-Мүкыйт

Әл-Мүкыйит – Аллаһның 99 исеменең берсе. Бу исемнең тамырында ризык бирү мәгънәсе бар. Ягъни Аллаһ яраткан һәр барлыкның аш-суын, ризыгын бирер. Аллаһ яратканнарының берсен дә онытмас, Аның өчен оныту һич мөмкин түгелдер.

                                               

Әл-Хәкәм

Әл-Хәкәм – Аллаһның 99 исеменең берсе. Хакны җиренә җиткерүче, хөкем итүче димәктер. Бөек Аллаһ, һичшиксез, хөкем итүчедер. Ул дөньяда көчен кулланып, кешеләрне хөкем иткәннәргә дә хөкем чыгарыр. Аның теләге һәр җирдә һәм һәрвакытта үтәлер.

                                               

Әр-Раззәк

Әр-Раззәәкъ – Аллаһның 99 исеменең берсе. Яраткан барлыкларга ихтыяҗы булган ризыкларны күп итеп бирүче димәктер. Кайда яшәсә дә, Аллаһ үзе яратканнарга ризыкларын бирер. Әмма инсан, Раббым минем ризыгымны бирә, дип көтмәскә, киресенчә, эшләргә тиеш.

                                               

Әл-Кәбир

Әл-Кәбиир – Аллаһның 99 исеменең берсе. Аллаһының Галәмдә ише, уртагы, охшашы табылмаган иң бөек Барлык булуын күрсәтүче исемдер. Һәр нәрсә Аның бөеклеген дәлилләр. Астрономия фәне буенча үзенең бераз белеме булган кеше Аның бөеклеген аңлар.

                                               

Буа районында сәламәтлек саклау

кан бирү төрле төре - 320 + 60сум. төрле органнарга УЗИ үтү - 600-1500 сум һәм тагын да югары.

                                               

Барис Зиннәтуллин

Барис Сибгатулла улы Зиннәтуллин 1935нче елның декабрендә Мәскәүдә туган. Әтисе - Буа районының Аксу авылыннан. Гаиләдә ир бала тугач, әтисе белән әнисе икәүләп тә, туганнары белән киңәш тотышып та балага исем эзләгәннәр. Ниһаять, исем табылган:и ...

                                               

Гидралар

Ги́дралар - чагучылар яки эчәккуышлылар тибындагы умырткасыз хайваннар отряды. 10 лап төре мәгълүм. Татарстан территориясендә өч төре бар; һәр җирдә очрый. Ялгыз тереклек итүчеләр, скелетсыз полиплар, хәрәкәт итә ала торганнар. Ара-тирә вакытлы к ...

                                               

Бакиев Мәхмүт Мөхәммәт улы

Бакиев Мәхмүт Мөхәммәт улы тәмамлый. Оста, аннары Казан механика заводы җитәкчесе булып эшли. "Утыз меңлек" партиясе юнәлеше буенча авыл хуҗалыгына күчте, баш инженер, Әлшәй МТСы, Цильнин һәм Буа РТСы директоры, "Татсельхозтехника" берләшмәсе рәи ...

                                               

Бурнашева-Бакиева Масгуда Зәки кызы

Бурнашева-Бакиева Масгуда Зәки кызы, татар совет библиографиясенә нигез салучы, Г.Тукай әсәрләренең беренче күрсәткечен төзүче. Тугыз яшьтән Тәтеш балалар йортында тәрбияләнә, аннары Буа балалар йортына күчерелә. Бала чагыннан ук аның музыкаль сә ...

                                               

Акташ вулысы

Акташ вулысы - Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Варварин, Әлмәт, Урсалы Самар губернасының Бөгелмә өязе, Ырысби, Троицки, Зәй, Иске Кәшер һәм Яңа Спас вулыслары белән чиктәш булган 1890. 11 торак пу ...

                                               

Ырысби вулысы

Ырысби вулысы - Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Күтәмә Казан губернасының Ыспас өязе, Мордва Карамалысы, Варварин Самар губернасының Бөгелмә өязе, Троицки-Йосып вулыслары белән чиктәш булган 1890. ...

                                               

Иске Кәшер вулысы

Иске Кәшер вулысы - Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Урсалы, Әлки, Мәсәгуть Самар губернасының Бөгелмә өязе, Акташ, Яңа Ыспас, Әлмәт-Мулла һәм Александр-Карамалы вулыслары белән чиктәш булган 1890. ...

                                               

Чуаш милли җәмгыяте

Съездда ЧМҖ Уставы кабул ителде, аның җитәкче органнары булдырылды: идарә һәм ревизия комиссиясе. Идарә составына башта В.Н. Орлов, В.А. Никаноров, Я.З. Захаров һәм С.М. Максимов, идарә әгъзаларына кандидатлар итеп Н. Ф. Некрасов һәм В. Н. Никифо ...

                                               

Үби вулысы

Үби вулысы - Сембер губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Югары Тимерчән, Олы Чынлы Сембер өязе, Иске Суыксу, Янтуган, Шомырша, Яңа Кәкерле, Чүпрәле һәм Гарадишчы вулыслары белән чиктәш булган 1890. 25 торак ...

                                               

Гагаралар

Гага́ралар, сигезсуналар - гагарасыманнар гаиләлегеннән су кошлары ыругы. 4 төре билгеле, Европада, Азия һәм Төньяк Америкада очрый. ТРда 2 төре - кызыл бүксәле гагара һәм кара бүксәле гагара бар. Кара бүксәле гагаралар Көләгәш сазлыгында һәм Миш ...

                                               

Кукмара вулысы

Кукмара вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Суыксу, Кавал, Ильинка һәм Чар өязенең Сотнур вулыслары белән чиктәш булган 1890. Торак пунктлар саны - 20 1908, халык саны - 5456 кеше 1885, 9841 ...

                                               

Иске Җумыя вулысы

Иске Юмья вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Янгол, Сәрдек Вәтке губернасының Малмыж өязе, Әсән-Елга, Петропавел, Сатыш, Бөкмеш, Яңа Чүриле һәм Ядегәр вулыслары белән чиктәш булган 1890. 22 ...

                                               

Әсән-Елга вулысы

Әсән-Елга вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Усад, Күкшел Вәтке губернасының Малмыж өязе, Иске Юмья, Петропавел һәм Лыябаш-Келәвеш вулыслары белән чиктәш булган 1890. 18 торак пунктта 10692 ...

                                               

Ак Юл төркеме

"Ак Юл" - 2006 елның 18 июнендә нигезләнгән татар альтернатив музыкаль төркеме. Төп идея Илшат Галиев һәм Рәмис Сәдретдиновныкы. Рәмис шигырьләр белән җырлар яза, ә Илшат гитарада уйный һәм җырлый. Соңырак төркемгә Илшат Сәгъдуллин килә. Бүгенге ...

                                               

Түнтәрдә дини тормыш тарихы

Питрәч төбәегенең Екатериновка авылыннан чукындыру сәясәтеннән качып, Габдеразак хәзрәт гаиләсе белән Түнтәргә килеп урнаша һәм башлангыч дини белем бирүче Түнтәр мәдрәсәсенә нигез сала. Җәмәгате белән алар 40 ел дәвамында авыл халкына белем-тәрб ...

                                               

Каенлык каеннары

Ак каеннар безнең Каенлык авылы урамының ике ягы буйлап тезелеп киткән дә, эйләнәсен чорнап, ак каеннардан торган бер боҗра хасил иткән. Әлеге сихри табигатьле Каенлык авылына 1929 елларда колхозлашу чорлары башлангач, курше Зур Сәрдек авылы халк ...

                                               

Олы Талкыш вулысы

Олы Талкыш вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Шомбыт Лаеш өязе, Түбән Сон Мамадыш өязе, Иске Иванай, Каргалы һәм Ерыклы вулыслары белән чиктәш булган 1890. 17 торак пунктта 15532 кеше яшәгә ...

                                               

Мамалай вулысы

Мамалай вулысы ۋولىٰسىٰ, рус. Мамалаевская волость) - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Олы Кибәхуҗа, Келүчишче Лаеш өязе, Сатыш, Әбде һәм Шомырбаш вулыслары белән чиктәш булган 1890. 21 торак пунк ...

                                               

Үсәли вулысы

Үсәли вулысы ۋولىٰسىٰ, рус. Усалинская волость) - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Шомбыт Лаеш өязе, Олы Талкыш Чистай өязе, Гомәр, Кече Кирмән һәм Шомырбаш вулыслары белән чиктәш булган 1890. 14 ...

                                               

Либәшәү вулысы

Либәшәү вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Әләски Лаеш өязе, Пүләнке, Рамадан һәм Пичкас вулыслары белән чиктәш булган 1890. 9 торак пунктта 11719 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, күпчелек ...

                                               

Бөкмеш вулысы

Бөкмеш вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Олы Кибәхуҗа Лаеш өязе, Яңа Чүриле, Ядегәр, Иске Юмья һәм Сатыш вулыслары белән чиктәш булган 1890. 16 торак пунктта 10967 кеше яшәгән. 1924 елда б ...

                                               

Аполлон (күбәләк)

Аполло́н - күбәләк, җилкәнканатлылар гаиләлегеннән. Карл Линней тарафыннан Аполлон алла исеме белән аталган. Канат җәеме 70-90 мм, ак төстә, алгыларында зур кара таплар, арткы канатларында кара каймалы эре кызыл таплар бар. Европада, Кавказ, Урал ...

                                               

Гади тиен

Гади́ тие́н - тиенсыманнар гаиләлегеннән имезүче җәнлек. 40 лап астөре бар, бер-берсеннән төсләре белән аерыла. Евразиядә һәм Төньяк Америкада киң таралган. ТР территориясендә күбесенчә Кама алдында очрый. Ылыслы, киң яфраклы һәм катнаш урманнард ...

                                               

Каймалы аучы

Каймалы аучы - күчмә аучылар гаиләлегеннән булган үрмәкүч. Русиянең барлык Европа өлешендә таралган. Татарстан территориясендә Лаеш, Яшел Үзән, Мамадыш районнарында күренә. Ана доломедның озынлыгы - 13-18 мм, ата затныкы - 10-12 мм. Башкүкрәк һәм ...

                                               

Тракт

Тракт - Рәсәй империясендә даими рәвештә почта, йөкләр һәм пассажирлар ташый торган җире ныгытылган юл. Казанда берничә урам тракт исемен йөртә - Себер тракты, Мамадыш тракты, Ырымбур тракты.

                                               

Иске Чишмә вулысы

Иске Чишмә вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Гомәр, Сикәнәс Мамадыш өязе, Олы Талкыш, Богородски һәм Ерыклы вулыслары белән чиктәш булган 1890. 14 торак пунктта 12173 кеше яшәгән. 1930 елд ...

                                               

Гомәр вулысы

Гомәр вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Иске Чишмә, Олы Талкыш Чистай өязе, Түбән Сон, Кече Кирмән, Кызылтау һәм Сикәнәс вулыслары белән чиктәш булган 1890. 8 торак пунктта 9204 кеше яшәгә ...

                                               

Янгол вулысы

Янгол вулысы - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Казан губернасының Мамадыш өязе, Арбур, Чепья һәм Сәрдекбаш вулыслары белән чиктәш булган 1890. 8 торак пунктта 9333 кеше яшәгән.1930 елда бетерелә, ...

                                               

Голштин токымы

Голшти́н токымы́ - дөньяда иң күп сөт бирә торган мөгезле эре терлек токымы. 1852 елда Голландиядән АКШка китерелә һәм сыерлар күп еллар башка төр белән кушылдырмыйча, сөтлелеге, сөтнең майлылыгы, тере авырлыгы һәм тән төзелеше тибын яхшырту юнәл ...

                                               

Нократ Аланы вулысы

Нократ Аланы вулысы - Вятка губернасына кергән административ-территориаль берәмлек. Вулыс үзәге - Нократ Аланы авылы. Лыябаш-Келәүш Казан губернасының Мамадыш өязе, Мериново, Иске Тырык вулыслары белән чиктәш булган 1890. 24 торак пунктта 12199 к ...

                                               

Агач бал корты

Ага́ч бал корты́ - умарта кортлары гаиләлегеннән булган бөҗәк. Зур умарта кортларын, төклетураны хәтерләтә. Гаилә булып яшәмиләр; оя ясау өчен корыган агачка бүлемнәр һәм кереп йөрү юллары тишеп, төрле токымдагы агачларның кипкән үзагачларында, т ...

                                               

Болан коңгыз

Бола́н коңгы́з - мөгезле коңгызлар гаиләлегеннән иң эре коңгыз. Ана коңгызның озынлыгы 28-45 мм, ата коңгызныкы, өске казналарыннан башка, 30-55 мм, алар белән 75 мм га кадәр. Ата коңгызның өске казналары һәм канатлары аксыл-коңгырт, ана коңгызны ...

                                               

Еникиевлар

Еникиевлар - князь һәм дворян татар нәселе. Беренче нәсел, Еникей кенәз Тенишевтан барлыкка килә. Икенчесе-темник Еникей морза Кульдяшевтан. Князь Еникеевларның нәселе Оренбург, Пенза, Саратов, Тула, Тамбов һәм Уфа губерналарының Шәҗәрә китаплары ...

                                               

Сәрвәр Галиева

Арбор авылында 1924 елның 17 августында туган 1931 елда Түнтәр җидееллык мәктәбенә укырга керә. Аны тәмамлаганнан соң 1939-1940 елларда Алабуга педагогия училищесында укый. Туган авылына кайтып укытучы булып эшли башлый. Әмма Бөек Ватан сугышы ба ...

                                               

Хуҗа Бәдигый (берләштерү)

Татар халыкиҗатының барлык төрләрендә дә халкыбызның үз тарихын күрәбез. Кешелек тарихының ыруглык җәмгыяте белән бергә барлыкка килгән халык иҗаты әсәрләре кешелек белән бергә иҗат ителеп гасырлар белән бергә киләчәккә атлыйлар. Халкыбыз рухи ба ...

                                               

Минзәлә медицина укуханәсе

Минзәлә медицина училищесы, рус. Мензелинское медицинское училище - Татарстан АССРның Минзәлә шәһәрендә 1936 елдан эшләп килүче урта һөнәри уку йорты, Татарстан фән һәм мәгариф министрлыгы карамагындагы урта һөнәри белем бирүче, дәүләт мөхтәриятл ...

                                               

1 нче мәктәп (Минзәлә)

Минзәлә шәһәренең 1нче мәктәбе – гомуми белем бирү муниципаль бюджет оешмасы. Татарстанның Минзәлә шәһәрендә урнашкан, шәһәрдә иң беренче ачылган мәктәп. Карл Маркс урамы, 77A йорты адресы буенча урнашкан.

                                               

Күзкәй вулысы

Күзкәй вулысы - 1796-1865 елларда Ырынбур губернасына, 1865-1920 елларда Уфа губернасының Минзәлә өязенә һәм 1920-1930 елларда Татарстан АССРның Минзәлә кантонына кергән административ-территориаль берәмлек. Әсән, Салагыш Вәтке губернасының Алабуг ...

                                               

Әлмәт вулысы

Әлмәт вулысы - Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Акташ Уфа губернасының Минзәлә өязе, Урсалы, Микулин, Каратай, Мордва-Ивановски, Варварин вулыслары белән чиктәш булган 1890. 6 торак пунктта 9077 к ...

                                               

Зылатаус урамы (Уфа)

Златоуст урамы - Уфаның Совет районында урнашкан урам. Элекке Уфа губернасы шәһәрләре хөрмәтенә аталган урамнарның берсе. Ленин һәм Елга урамнары белән киселешеннән башланып, Крупская, Цюрупа урамнары һәм Большевистик тыкрык белән кисешә; Ходайби ...

                                               

Салагыш вулысы

Салагыш вулысы - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Иске Мәлкән, Күзкәй Уфа губернасының Минзәлә өязе, Тирсә, Әсән, Бимә, Пьянобор вулыслары белән чиктәш булган 1890. 16 торак пунктта 15 960 кеше яш ...

                                               

Ерыклы вулысы

Ерыклы вулысы - Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Тәкмәк, Зәй, Троицки Уфа губернасының Минзәлә өязе, Күтәмә, Яңа Чишмә, Каргалы, Олы Талкыш, Иске Чишмә һәм Богордски вулыслары белән чиктәш булган ...

                                               

Пәнҗәр вулысы

Пәнҗәр вулысы ۋولىٰسىٰ, рус. Красноборская волость) - Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. Иске Мәлкән Уфа губернасының Минзәлә өязе, Исәнбай, Чоганды Сарапул өязе, Салагыш, Бимә, Мөшәк вулыслары белә ...