ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 55


                                               

Зур мәчет (Копенгаген)

Копенгагенның Зур мәчете, шулай ук Хәмәд бин Хәлифәнең цивилизация үзәге - Дания башкаласы Копенгагенның Нерребро районында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, сөнни мәчете. Мәчет һәм мәдәният үзәге булган биналар комплексы. 2014 елда Даниядә махсус т ...

                                               

Уттара Куру

Уттара Куру Һиндстанның төньягында урнашкан борынгы патшалык. Уттара Куру Төньяк Курулар дигәнне аңлата. Курулар Һиндстанда Ведик цивилизация вакытында кабилә булган. Шулай итеп, Уттара Куру Гималайлардан төньякка таба, Курулардан төньякта халык ...

                                               

Arilär

Arilär, ariylär yäki hind-iranlılar - arilär tellärendä söyläşüçelär xalıqlar ataması. Borınğı İran häm Borınñı Hindstan tarixi xalıqlarınnan kilep çıqqan üziseme. Arilär telläre hind-awrupa törkemenä qarıy. Tellär häm mädäniätlär urtaqlığı elekt ...

                                               

Парваталар Патшалыгы

Парваталар Патшалыгы ул Маһабһарата эпосында искә алынган Парваталар дигән кабиләгә караган атама. Парвата патшалыгының күпчелек тасвирламалары Гималайларда таулы төбәккә карый. Инд-Ганг Тигезлегенең төньяк көнбатышында, көнбатышында һәм көнчыгыш ...

                                               

Чола (дәүләте)

Чола - Һиндстанның көньягындагы Тамил дәүләте, ул безнең эрага кадәр II гасырда, IX гасыр азагында бөтен Тамилнадны һәм Декканның көньяк-көнчыгыш өлөшен биләгән Паллавлар империясе колачлап алганнан соң, Кавери елгасы үзәнендә барлыкка килә. Чәчә ...

                                               

Табон мәгарәләре

Табон мәгарәләре, шулай ук Филипинның цивилизация бишеге дип атала, ул Филипинда, Палаван провинциясенең көнбатыш өлешенең көньягында Кесон муниципалитетыннан төньякта, Липуун Ноктасында урнашкан мәгарәләр төркеме. Алар Липуун ноктасы резервациял ...

                                               

Исыл

Исыл - Россия территориясеннән ага торган елга. Πиpем крае биләмәләрендә ага. Елга Иньва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 72 км.

                                               

Дусларга сукмак

Дусларга сукмак - Төмән өлкәсе радиосында татар телендә чыга торган тапшыру. Беренче тапшыру 50 минут булып 1989 елның 17 февралендә, Казанда Бөтентатар иҗтимагый үзәгенең I корылтае ачылган көндә, эфирга чыккан иде. 1990 елларыннан алып 2004 елг ...

                                               

Галәмче

Галәмче яки космонавт, астронавт, тайконавт - галәми очышта космик техниканы сынап карауларны үткәрүче һәм файдаланучы кеше. Төрле илләрдә галәми очышның төшенчәсе төрле. Халыкара авиация федерациясе буенча 100 км биеклегеннән югарырак очыш гына ...

                                               

Әндиҗан театры

Әндиҗан театры, Бабур театры, З.М. Бабур исемендәге Әндиҗан өлкә музыкалы драма һәм комедия театры, үзб. Babur nomidagi Andijon vilo-yat musiqali drama va komediya teatri - Төркистанда беренчеләрдән булып оешкан һөнәри үзбәк театрларының берсе.

                                               

Ходай

Бу мәкалә монотеизм һәм һенотеизм контекстында "Ходай" турында. Төп политеист кулланышы өчен - Тәңре төшенчәсен карагыз. Бу төшенчәнең гарәп версиясе өчен Аллаһ битен карагыз. Башка мәгънәләр өчен - "Ходай Ходай - монотеизмда бердән-бер тәңре яки ...

                                               

Поши

Поши – куштояклылар төркеме боланнар гәиләсендәге иң зур хайван. Поши соры төстә, тояклары ак була. Мөгезләре як-якка тырпайган. Олы ата пошиның озынлыгы өч метрга, биеклеге ике метрга җитәргә мөмкин. Мөгезенең авырлыгы 20 кг, колачы ике метр бул ...

                                               

Мөгезле эре терлек

Мөгезле эре терлек - Үгезләр асгаиләлегенә керүче авыл хуҗалыгы хайваннары. МЭТнең төп бурычы булып ит, сөт җитештерү һәм йөк тарту тора. Бүгенге көндә дөньяда 1.3млр ЭМТ бар дип санала.

                                               

Имән

Имә́н - бүкчәләр семьялыгыннан агач яисә куак ыругы. 500 гә якын төре билгеле. Төньяк ярымшарның уртача һәм тропик поясларында таралган. ТР территориясендә бер төре - сабакчалы имән яки гади имән үсә. 18-40 м биеклектәге яфрак коючан агач, кәүсә ...

                                               

Гуппи балыклары

Гуппи - төче суда яшәүче, зур булмаган, озын тәнле балык. Бу балыкларның исеме Роберт Гуппи белән бәйле. Табигатьтә алар XIX гасыр уртасында табыла һәм тасвирлана. Балыкларның ватаны-Үзәк һәм Көньяк Америка: Венесуэла, Тринидад һәм Тобаго, Сурина ...

                                               

Зур ак челән

Зур ак челән - челәнлеләр гаиләсеннән эре су кошы, көнбатыш, шулай ук көнчыгыш ярымшарның җылы уртача һәм тропик киңлекләрендә таралган.

                                               

Каен

Каен - Betulaceae гаиләлегеннән Төньяк ярымшарда таралган, яфрак коелучан агач һәм куаклар ыругы. Яраклары йөрәк рәвешле, ак кайрылы агач. Русия урманнарында аеруча күп үсә торган.

                                               

Бәлүҗләр

Бәлүҗләр - Пакистан Ислам Җөмһүриятендәге халык. Көнбатыш, көнчыгыш һәм көньяк бәлүҗләргә бүленәләр. Шулай ук Иранның көньяк-көнчыгышында, Әфганстанның көньяк-көнбатышында, Төрекмәнстанда, Таҗикстанда, Оманда, Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә, Һинд ...

                                               

Алабуга (балык)

Алабуга - бәләкәй елга балыгы. Ауразия сулыкларында киң таралган. ТР территориясендә сусаклагыч, күлләр һәм елгаларда очрый. Озынлыгы 15-30 см, авырлыгы, гадәттә, 150-400г. Сусаклагычларда 50 см га кадәр озынлыктагы, 1 кг га кадәр авырлыктагы төр ...

                                               

Акчарлаклар

Акчарлакла́р - шөлдисыманнар тәртибеннән кошлар гаиләлеге. 88 төре билгеле. ТРда 17 төре: күл акчарлагы, көмеш акчарлак, кара крачка, кече крачка һ.б. Сулыкларда яшиләр. 9 төре күченү вакытында гына күренә, 8 төре оя кора. Тыгыз тәнле, йомыркасым ...

                                               

Өкеләр

Байгышлар чырайсыз ябалаклар белән буталмаска Өкеләр - ябалак кошлар семьялыгының кошлар ыругы, 19 төрне эченә ала. Ауразия, Америка һәм Төньяк Африкада таралганнар. Россиядә бер төре - өке B. bubo очрый. Татарстанда сирәк очрый, утрак төр. Биек ...

                                               

Юкә

Юкә - хуш исле вак саргылт чәчәкле, кабыгыннан мунчала алына торган яфраклы агачлар ыругы. Җир шарының төньяк ярымшарында 25, БДБ илләрендә 10 төрле юкә үсә. Безнен якларда биеклеге 30 метрга, ә диаметры бер метрга җиткән вак яфраклы юкә липа мел ...

                                               

Йорт аты

Йорт аты - атлар ыругына керүче, кешеләр йөртү һәм йөк ташу, азык, чабыш өчен файдаланыла торган йорт хайваны, эре терлек. Ат кымызы һәм ат ите - сәламәтлек өчен иң файдалы ризыклар. Кыргый атларның сакланып калган бердән-бер төре булып тора Прже ...

                                               

Башкорт аты

Башкорт аты - урман һәм дала төрләреннән килеп чыккан Башкортстанда үрчетә торган җирле атлар токымы. Кымыз һәм ит өчен асрыйлар. Җилкә биеклеге 142–143, гәүдә кыек озынлыгы 144–145, күкрәк колачы 178–180, уч колачы 18.5–20 см. Тереләй авырлыгы 4 ...

                                               

Терский аты

Терский аты - менге атлар токымы. Токымны 1921–1928 елларында Терский һәм Ставрополь ат заводларында стрелецк һәм гарәп аты токымнары нигезендә китереп чыгардылар. Токымда көнчыгыш, төп һәм зур төрләре бар. Төсе күбесенчә бүз. Җилкә биеклеге 154, ...

                                               

Карачай аты

Карачай аты - Карачай-Чиркәсиядә үрчетә торган менге-йөк атлары токымы. 1943–1989 елларда кабарда аты токымының карачай төре дип саналган. Төсе туры, кара һәм кара-туры. Айгырларның үлчәүләре: җилкә биеклеге 150–158, күкрәк колачы 180–188, уч кол ...

                                               

Карабаир аты

Карабаир аты - менге һәм йөк йөртә торган атлар токымы. Токым Үзбәкстанда борынгы җирле аргамаклар һәм монгол, төрекмән, гарәп аты токымнары нигезендә барлыкка килде. Төсе бүз, туры яки җирән, кайвакыт кара. Токымда 3 төре бар: калын, менге, менг ...

                                               

Карабаг аты

Карабаг аты - Кавказ арты борынгы атлар токымы. Җирле таулы һәм фарсы атлар нигезендә барлыкка килделәр. XX гасырның 40–50 елларыннан токымга хас булган килбәт һәм алтынсыман-җирән төсен саклану сайланышы белән гарәп аты белән кушылдыра. Җилкә би ...

                                               

Кабарда аты

Кабарда аты - Кабарда-Балкариядә үрчетә торган менге-йөк атлары токымы. Токым җирле тау атлары, китерелгән дала атлары һәм гарәп, карабаг һәм башка көнчыгыш токымнары нигезендә китереп чыгарылган. Төсе туры, кара-туры һәм кара. Җилкә биеклеге 150 ...

                                               

Кустанай аты

Кустанай аты - менге һәм җигелә торган атлар токымы. Токым XIX ахырында - XX гасырның 1 нче яртысында Казакъстанның Кустанай өлкәсе ат заводларында җирле казакъ аты һәм дон, стрелецк, асыл менге ат токымнары нигезендә китереп чыгарганнар. Төсе җи ...

                                               

Жемайт аты

Жемайт аты - Литвада үрчетә торган җирле җигем атлар токымы. Токым җирле урман аты һәм гарәп айгырлары, олау атлары, юртаклар, асыл һәм ярым токымлы менге атлар белән кушылдыру аркылы китереп чыгарылган. Төсе соры, коба, кара, туры, җирән һ.б. Җи ...

                                               

Тори аты

Тори аты - җигем атлар токымы. Токымны XX гасырның 1 нче яртысында Тори ат заводында җирле эстон аты кушылгаклары һәм норфольк-родстер, постье-бретон токымнары нигезендә китереп чыгардылар. Төсе күбесенчә җирән һәм көрән, аякларда ак таплар. Җилк ...

                                               

Литва олау аты

Литва олау аты - олау атлар токымы. Токым Литвада җирле жемайт аты һәм швед ардены токымнары нигезендә китереп чыгарганнар. Төсе күбесенчә җирән, кайвакыт туры һ.б. Җилкә биеклеге 154–158, гәүдә кыек озынлыгы 162–164, күкрәк колачы 192–197, уч ко ...

                                               

Шрикантешвара Гыйбадәтханәсе, Нанджангуд

Шрикантешвара Гыйбадәтханәсе ул Көньяк Һиндстанда, Карнатака штатында Нанджангуд дини сәфәр шәһәрендә борынгы гыйбадәтханә. Ул борынгы Шрикантешвара Ходае өчен мәшһүр. Шрикантешвара гыйбадәтханәсе Кавериның кушылдыгы, Капиланың уң як ярында шәһәр ...

                                               

Гунҗа Нарасимха Свами Гыйбадәтханәсе, Тирумакудал Нарасипура

Гунҗа Нарасимха Свами Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Карнатака штатында, Майсор районында Тирумакудал Нарасипура шәһәрендә Һинд дине гыйбадәтханәсе. Шәһәр Майсор тарихи әһәмиятле шәһәреннән 20 миля көньяк көнчыгышта урнашкан. Гыйбадәтханә Виджаянагар ...

                                               

Пиндара Гыйбадәтханәләр Төркеме

Пиндарада гыйбадәтханәләр, биредә шулай ук Дурваса Риши Ашрам буларак мәгълүм, Һиндстанда, Гөҗаратта, Дэвбхуми Дварка районында урнашкан һәм Майтрака - Сайндһава чорына карыйлар. Гыйбадәтханәләр диңгез янында, Дваркадан унбер миля көнчыгышта урна ...

                                               

Калахасти

Шрикалаха́сти яки Калаха́сти - Һиндстанда, Андхра-Прадешта Тирупати даирәсендә муниципаль берәмлек. Шәһәр Пеннар елгасына кушыла торган Сварнамукхи елгасы ярларында урнашкан. Шриклахастида мәшһүр Шива гыйбадәтханәсе бар, ул күп еллар буе Шиваитла ...

                                               

Агнишварар Гыйбадәтханәсе

Агнишварар Гыйбадәтханәсе கஞ்சனூர் அக்கினீஸ்வரர் கோயில் ул Кумбаконамнан 18 км төньяк-көнчыгышта, Канджанур авылында урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Төп Илаһ булып Шукра Венера тора. Шулай да, гыйбадәтханәнең төп поты булып "Агнишварар" яки Ши ...

                                               

Нанешвара Гыйбадәтханәсе, Лаккунди

Нанешвара Гыйбадәтханәсе, Көнбатыш Чалукья архитектурасы стилендә 11-енче гасыр Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул бизәлгән Касивишвешвара Гыйбадәтханәсеннән мәшһүр Лаккунди гыйбадәтханәсендә, Һиндстанда, Карнатака штатында, Гадаг районында тора. Гыйба ...

                                               

Паталешвар

Паталешвар Мәгарә Гыйбадәтханәсе - бу Һинд ташта киселгән мәгарә гыйбадәтханәсе, ул 8-енче гасырда Раштракута чорында ясалган булган. Ул Һиндстанда, Махараштра штатында, Пунеда урнашкан. Башта ул шәһәрдән читтә урнашкан булган, әмма шәһәр чикләре ...

                                               

Шри Мариамман Гыйбадәтханәсе, Куала-Лумпур

Шри Маһамариамман Гыйбадәтханәсе - ул Малайзиядә, Куала-Лумпур шәһәрендә Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул 1873 елда нигезләнгән булган һәм Петалинг Урамында Җалан Бандарда кырыенда урнашкан. 1968 елда яңа корылма төзелгән булган, анда Көньяк Һинд гый ...

                                               

Мооле Шанкарешвара Гыйбадәтханәсе, Турувекере

Шанкарешвара Гыйбадәтханәсе, Һинд дине Шива Ходаена багышланган һәм Һиндстанның Карнатака штатының Тумкур даирәсенең кечкенә Турувекере шәһәрчегендә урнашкан. Турувекере элек Аграхарам шәһәрчеге буларак 13-енче гасырда нигезләнгән булган һәм штат ...

                                               

Персеполис

Персеполь яки Персеполис, Җәмшид Тәхете, Чехел Менар - борынгы фарсы шәһәре, Ахәменид дәүләтенең башкаласы, БЭК VI - V гасырда барлыкка килгән. 1979 елда ЮНЕСКО Бөтендөнья мирас исемлегендә кертелгән. БЭК 330 елда Искәндәр Зөлкарнәйн яулап алган ...

                                               

Шрикалахасти Гыйбадәтханәсе

Шрикалаһасти Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Андһра-Прадеш штатында Шрикалаһасти шәһәрчегендә урнашкан. Ул Көньяк Һиндстанда иң мәшһүр Шива гыйбадәтханәләренең берсе, гыйбадәтханә Көньяк Һиндстан Бөек Патшасы Раджендра Чола I тарафыннан төзелгән булга ...

                                               

Йога Мадһава Гыйбадәтханәсе, Сеттикере

Сәнгать тарихчысы Адам Һарди буенча, гыйбадәтханә безнең эраның 1261 елында патша Нарасимха III хөкем сөргән Хойсала Империясе офицеры тарафыннан төзелгән, ул планында өч "вимана"лы, үзәк изге урын ярым-йолдыз-сыман. Ябык мантапа ның залның һәр я ...

                                               

Башкала (Үзәк) Казан Автовокзалы

Казан шәһәренең Үзәк борынгы районында - Вахитов районында урнашкан. Аннан ерак түгел Казан шәһәренең елга порты урнашкан. Автовокзал тирәсендә шулай ук ике парк бар: Кәрим Тинчурин исемендәге парк һәм яңа өйләнешүчеләр паркы. Якындагы "Г. Тукай ...

                                               

Кырык-Садак авылы тарихы

Читтә йөргән чакта,сагындырып, Керер өчен төнлә төшенә, Зәңгәр таңлы, биек аяз күкле Туган ягы кирәк кешегә Ф. Яруллин Туган як, туган җир, Ватан! Бу сүзләр кем өчен генә якын да, кадерле түгел икән. Туган якка мәхәббәт хисе һәр кеше өчен иң изге ...

                                               

Азатлык сыны

Азатлык сыны - АКШның иң мәшһүр сыны, шулай ук "Нью-Йорк һәм АКШ символы", "Азатлык һәм демократия символы" дип атала. Америка инкыйлабының йөзъеллыгына Франциядән бүләк булып бирелгән. 1886 елның 28 октябрендә аны АКШ президенты Гровер Кливленд ...

                                               

Кали-Гандаки

Га́ндак Нараяни ; Непал телендә: कालीगण्डकी नदी, Һинди телендә: कालीगण्डकी - Непалда һәм Һиндстанда елга, Непалның дүрт иң зур елгаларының берсе. Өске агымында елга Ка́ли-Га́ндак исеменә ия. Елганың башы Гималайларда, тамагы Музтанг-Кхола һәм Кью ...

                                               

Совет Армиясе маршы

"Совет Армиясе маршы" - күренекле татар композиторы Салих Сәйдәшев 1928 елда тынлы оркестр өчен иҗат иткән марш.