ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 399


                                               

Сәрвәр Әдһәмова

Чиләбе өлкәсенең Троицк шәһәрендә туа. Алты-җиде яшеңдә әнисеннән татарча укырга-язарга өйрәнә. 1911–1914 елларда Троицкидагы Александр училищесы дигән өч сыйныфлы кызлар мәктәбендә укый, аны мактау кәгазе белән тәмамлагач, ике ел дәвамында татар ...

                                               

Чыңгыз Әхмәров

Чыңгыз Әхмәров – рәссам, график, монументаль сәнгать рәссамы, педагог, сәнгать фәннәре кандидаты, профессор, Үзбәкстан ССРның һәм Татарстанның халык рәссамы. Атаклы шәкертләре арасында - Озад Хәбибуллин, Үзбәкстанның халык рәссамы 2004.

                                               

Александр Петров (1933)

Александр Петров, Байморза, Муркаш районы, ЧАССР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) - чуаш совет дәүләт эшлеклесе. БЛКЯБ ҮК каршындагы үзәк комсомол мәктәбен 1955, Чуаш дәүләт педагогика институтын 1963, СБКФ ҮК каршындагы җәмгыять фәннәре ...

                                               

Альбир Крганов

Альбир Рифкать улы Крганов - Россия дини һәм җәмәгать эшлеклесе. Россия мөселманнары Диния нәзарәте мөфтие. Россия Федерациясе Иҗтимагый палатасы әгъзасы. Мәскәү шәһәре мөселманнарының Диния нәзарәте мөфтие һәм "Мәскәү мөфияте" Үзәк төбәге мөфтие ...

                                               

Анатолий Иванов (1939)

Анатолий Иванов, Әндрүш, Епрәч районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР -) - һигиеначы, медицина фәннәре докторы, профессор, ТР атказанган фән эшлеклесе, ТР дәүләт премиясе лауреаты. КДМУның коммуналь һигиена һәм хезмә ...

                                               

Анатолий Кипеч

Анатолий Ильич Ефимов - чуаш прозаигы, шагыйрь һәм драматург, педагог. Чуаш Республикасының халык язучысы. Россия Язучылар берлеге әгъзасы 1998, педагогика фәннәре кандидаты 1976, ЧАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре 1977.

                                               

Анатолий Леонтьев

Анатолий Леонтьев, Яңа Шептахово, Ормар районы, Чуаш АССР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе - 17 июнь 2007, Чабаксар, Чуашстан, РФ) - чуаш сәвит һәм россия дәүләт эшлеклесе. Чуаш авыл хуҗалыгы институтын, СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәкт ...

                                               

Аркадий Айдак

Аркадий Павлович Айдак - совет авыл хуҗалыгы җитештерүен оештыручы. РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре 1985, Россия Федерациясенең атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре 1997. СССР халык депутаты 1989-1991 еллар, СССР Югары Советының аграр мәсь ...

                                               

Валерий Тургай

Валерий Владимирович Тургай - чуваш шагыйре, прозаик һәм тәрҗемәче, Чуаш Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, Ф.Кәрим, И. Я. Яковлев һәм М.Сеспель исемендәге премияләр лауреаты, Чуваш Республикасының халык шагыйре, Украинаның Чернигов ...

                                               

Викторина Капитонова

Викторина Капитонова, Чабаксар, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР -) - Русия балеринасы, Сүрих опера театры солисткасы.

                                               

Виталий Станьял

Станьял Виталий Петрович - әдәбият белгече, шагыйрь, публицист, җәмәгать эшлеклесе, туган якны өйрәнүче, филология фәннәре кандидаты, СССР Журналистлар берлеге әгъзасы. Туган якны өйрәнүчеләр берлеген, Чуаш милли конгрессын оештыручыларның берсе.

                                               

Георгий Ефимов

Георгий Андреевич Ефимов - чуаш язучысы, Чуашстанның халык язучысы, Чуваш Республикасының атказанган мәдәният эшлеклесе. Чуашстанның халык шагыйре. Халыклар Дуслыгы ордены иясе. Чуваш АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре, "Яшь гвардия" үзәк жур ...

                                               

Георгий Иваничев

Георгий Иваничев, Икенче Ялдры, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР -) - невропатолог, медицина фәннәре докторы, профессор, КДМУның неврология һәм рефлексотерапия кафедрасы мөдире, Русия кул медицинаы берлеге президенты.

                                               

Зоя Андреева (1947)

Зоя Андреева, Чабаксар, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР - 16 ноябрь 1992, Чабаксар, Чуашстан, Россия) - опера җырчысы, Чуаш АССРның халык әртисе.

                                               

Ркаил Зәйдулла

Ркаил Рафаил улы Зәйдуллин - мәшһүр татар язучысы, шагыйрь, прозаик һәм публицист, Муса Җәлил исемендәге, Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премияләре лауреаты. 1996 елдан Татар ПЕН-үзәге әгъзасы. Татарстанның халык язучысы. Бердәм Россия фиркасен ...

                                               

Иван Саламбек

Язучы 1906 елның 29 октябрендә Казан губернасы Чабаксар өязе Шинерпоси авылында бүгенге Чуашстанның Чабаксар районына карый ярлы крестьян гаиләсендә туа. 1921 елда Чабаксар педагогика техникумына укырга керә. 1926 елдан комсомол шәһәр комитетында ...

                                               

Константин Лебедев (1921)

Константин Лебедев, Раздольное, Алатыр өязе, Сембер гөбернәсе, Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы Чуаш айрат өлкәсе, РСФСР - 2002, Казан, Россия) - рус телендә иҗат иткән язучы, СССР язучылар берлеге әгъзасы.

                                               

Леонид Маяксем

Леонид Маяксем 1938 елның 2 гыйнварында Чуаш АССР Канаш районы Сикасси авылында туа. Авыл мәктәбендә 7 сыйныф тәмамлый, аннары Сарытауда киномеханик белгечлеген ала, Яльчик районы авылларында күчмә киноузелкада кинофильмнар күрсәтә. Армиядә хезмә ...

                                               

Ева Лисина

Ева Николай кызы Лисина авылы, Чуаш АССР) - прозаик, шагыйрә, драматург, язучы, тәрҗемәче. Чуваш Республикасының атказанган мәдәният эшлеклесе 2001, ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы 1988. Ева Лисина - шагыйре Геннадий Айгиның һәм рәссам Луиза Юманкк ...

                                               

Мигул Пулар

Мигул Пулар - чуаш шагыйре һәм тәрҗемәчесе. Россия Язучылар берлеге һәм Россия журналистлары берлеге әгъзасы.

                                               

Рафаил Шәкүров

Рафаил Шәкүров, Озын Куак, Шыгырдан районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, Горьки крае, РСФСР, СССР - 24 июнь 2013) - психолог, СССР педагогия фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы, ТРның атказанган фән эшлеклесе.

                                               

Альбина Юрату

Альбина Юрату - чуаш шагыйрәсе. Чуаш Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре. Чуашстан язучылары берлегендә 1992 тора. Россия Федерациясе Журналистлар берлеге әгъзасы 2012 елдан.

                                               

Юрий Клячкин

Юрий Кләчкин, Шөмерле, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, Горьки крае, РСФСР, СССР - 31 март 2000, Пермь, Пермь өлкәсе, Россия) - химик, РФАнең мөхбир әгъзасы, РСФСБнең атказанган фән эшлеклесе, СССР дәүләт һәм РФ хөкүмәте премияләр ...

                                               

Әмир Абдразаков

Әмир Абдразаков, Әмир Габделмән улы Абдразаков - ᴋᴎнa сәнгате эшлеклесе, артист, сценарийлар aвтыpы. С. Юлаев, З. Биишева исемендәге премияләр лауреаты. Башкорᴛ Aʙᴛoнoмияле Cәвᴎт Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте атказанган мәдәният хезмәткәре. "Ника" Росс ...

                                               

Сәгыйть Агиш

1905 елның 19 гыйнварында Ырынбур губернасы Ырынбур өязе хәзерге Ырынбур өлкәсе Шарлык районы Исәнгилде авылында туа. 1906-1917 елларда гаиләсе Актын авылында яши.1917-1919 елларда Ырынбурда "Хөсәения" мәдрәсәсендә, күрше Юлдаш авылында II баскыч ...

                                               

Александр Герасимов

Александр Герасимов, Ыр, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР -) - Русия волейболчысы һәм волейбол тренеры, Русия чемпионатларының алтын, көмеш һәм бронза призчысы, яшьләр арасында Аурупа һәм дөнья чемпионы, Олимпия уеннарының көмеш, Дөнья чемпионатының к ...

                                               

Вәкилә Калмантаева

Калмантаев Вәкилә Гатаулла кызы - театр һәм кино артисты. 2000 елдан Уфа "Нур" татар дәүләт театры артисты, 2002 елдан Башкортстан Республикасы Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры актеры. 1976 елдан ССРБ Театр эшмәкәрләре берлеге әгъзасы. ...

                                               

Гайсә Усманов

Гайсә Идрис улы Усманов - советлар хәрби эшлеклесе, Бөек Ватан сугышында катнашкан, Дан орденының тулы иясе, I дәрәҗә Дан орденына тәкъдим ителү вакытына 122нче гвардияче артиллерия полкының разведка бүлеге командиры, гвардия өлкән сержанты.

                                               

Ширван Гыйззәтов

Ширвән Гыйззәтов, Ширвән Әдият улы Гыйззәтов, рус. Гизатов Ширван Адиатович - Бөек Ватан сугышында катнашкан һәм һәлак булган Советлар Берлеге Каһарманы, лейтенант, укчы взвод командиры.

                                               

Дилүс Рахманколов

Дилүс Рахманколов, Яңа Муса, Шарлык районы, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР - 9 август 2008, Уфа, Башкортстан, Россия) - БР ФАның академигы, химия фәннәре дуктыры, профессор, БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе, УДНТУ каршындагы аз күләмле ...

                                               

Зиннур Уракчын

Зиннур Уракчын, Төлген районы, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР - 3 март 2007, Уфа, Башкортстан, Россия) - тел белгече, язучы, җәмәгать эшлеклесе, БР ФА академигы, филология фәннәре докторы, профессор, БАССРның һәм РФның атказанган фән эшлеклесе, Башк ...

                                               

Илидә Бәширева

Илидә Бәширева, Иске Әшер, Мәтешкин районы, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР -) - тел галиме, филология фәннәре докторы, ТРның атказанган фән эшлеклесе. 1966 елдан ТӘһСИдә. Хезмәтләре татар теленең стилистикасына карый.

                                               

Галия Нигъмәтуллина

Галия Нигъмәтуллина, Галия Нигъмәтҗан кызы Нигъмәтуллина - театр актрисасы. Әстерхан һәм Камал театрлары артисты. ТАССР халык артисты. Камал театры режиссерлары - Хәким Сәлимҗановның хатыны, Марсель Сәлимҗановның әнисе. Казан татар театр училищес ...

                                               

Габделрәүф Ниязбаев

Габделрәүф Хәкимбай улы Ниязбаев 1881 елда Ырынбур өязендәге Каргалы бистәсендә туа. Г.Ниязбаев, Каргалы мәдрәсәсенең рөшди өлешен тәмамлаганнан соң, Казанда Укытучылар мәктәбендә белем ала. Узган гасыр башында шул мәктәптә укыганда беренче мәртә ...

                                               

Ольга Остроумова

Ольга Остроумова, Ольга Михаил кызы Остроумова - совет һәм РФ театр һәм кино актрисасы. А. Довженко исемендәге, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәүләт, Станиславский исемендәге премияләр лауреаты. РСФСР атказанган, РФ халык артисты. Тамаша ...

                                               

Рамил Зәбиров

Рамил Зәбиров, Гирьял, Биләй районы, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР - 27 ноябрь 2015, Ырынбур, Ырынбур өлкәсе, Россия) - отоларинголог, медицина фәннәре докторы, профессор. 1972-2015 елларда Ырынбур медицина институтында, 1989 елдан отоларингология ...

                                               

Рәйхана Кунакова

Кунакова Рәйхана Вәлиулла кызы - галим-химик-органик, Башкортстан Фәннәр академиясе вице-президенты, Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы, химия фәннәре докторы, профессор.

                                               

София Исламова

София Исламова) - СССР һәм Русия зоотехнигы. Авыл хуҗалыгы фәннәре докторы, биология фәннәре кандидаты, профессор. Башкортстан Республикасының фән эшлеклесе, Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы, Хезмәт ветераны.

                                               

Дмитрий Таганов

Дмитрий Анатолий улы Таганов 1971 елның 2 гыйнварында Искеборискино авылында Ырынбур өлкәсенең Северный районы туа. 9 яшендә Түбән Камага күчеп, урта мәктәпне тәмамлаган. 1990 елда Богырыслан медицина училищесын тәмамлый, аннары Ырынбур дәүләт ме ...

                                               

Тәслимә Исламшина

Тәслимә Исламшина, Әмирхан, Тук районы, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР -) - иҗтимагыятьче, иҗтимагыять фәннәре докторы, профессор. 1961-1964 елларда КазССР Җамбыл өлкәсе Курдай районында: укытучы, җирле БЛКЯБ РК сәркәтибе. 1964-1973 елларда ТАССРның ...

                                               

Хәниф Фәйзуллин

Фәйзуллин Хәниф Шакир улы 1921 елның 8 апрелендә хәзерге Ырынбур өлкәсе Сакмар районының Үрге Чебенле авылында туган. Милләте - татар. Ырынбурда рабфак бетергән, Укытучылар институтына кергән, аннары 1939 елда Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә чакыры ...

                                               

Халикъ Зәимов

Халикъ Зәимов, Солтай, Чиләбе өязе, Ырынбур өлкәсе, Россия империясе - 9 февраль 1977, Уфа, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) - көйязар, педагог, музыка-җәмәгать эшлеклесе. 1953-1954 елларда Башкорт АССР көйязарлар ...

                                               

Заһит Хәбибуллин

Заһит Хәбибуллин - татар композиторы, Татарстанның һәм Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты, татар музыка сәнгатенә нигез салучы композиторларның берсе.

                                               

Марат Хөснетдинов

Марат Хөснетдинов, Марат Хәйретдин улы Хөснетдинов - хуҗалык эшлеклесе, "Татнефтестрой" комбинатының баш инженеры, башлыгы, ССРБ нефть һәм газ сәнәгате кәсәбәләрен төзү министры урынбасары, БДБ эшләре буенча РФ министры урынбасары. Техник фәннәр ...

                                               

Илшат Шабаев

Илшат Шабаев - Русия биючесе, хореограф, мюзикл артисты, үзе язган трекларны башкаручы, MTV каналында узган "Бию мәйданы йолдызы" проекты җиңүчесе, ТНТ каналында барган "Биюләр" проекты җиңүчесе, ТНТ каналы версиясе буенча "Русиянең иң яхшы биюче ...

                                               

Бәхтегәрәй Шәфиев

Бәхтегәрәй Әгъзам улы Шәфиев 1897 елның 20 маенда Ырынбур губернасы Саелмыш елгасы буендагы 1нче Имангол исемле татар авылында хәзерге Ырынбур өлкәсенең Октябрь районы крестьян гаиләсендә туган. Алты уллары үсеп килгәндә ата-ана бер-бер артлы ваф ...

                                               

Муса Җәлил

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Муса Мостафа улы Җәлил 2 15 февраль 1906 яки 15 февраль 1906 1906-02-15, Мостафа, Ырынбур өязе, Берлин, Өченче рейх) – татар язучысы, Советлар Берлеге каһарманы.

                                               

Байназар Әлминов

1909 елның 14 августында Самара губернасы Бозаулык өязе хәзерге Ырынбур өлкәсе, Тоцк районы Кызыл Мәчет авылында зәркән остасы гаиләсендә туа. 1976 елда Казанда вафат. 1930 елда Самарадагы татар-башкорт техникумын, 1934 елда Пенза сәнгать-педагог ...

                                               

Ринат Гобәйдуллин (1951)

Ринат Гобәйдуллин – композитор, Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, "Сердәш" ансамбле җитәкчесе, Чаллы шәһәренең "Энергетик" Мәдәният йорты сәнгать җитәкчесе.

                                               

Наил Ибраһимов (1939)

Наил Ибраһимов, Иске Урыссу, Ютазы районы, Татарстан, РСФСР, СССР - 4 ноябрь 2018, Уфа, Россия) - математик, физика-математика фәннәре докторы, професоор, ССРБ дәүләт премиясе лауреаты.