ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 35


                                               

Лондон килешүе (1854)

1854 елгы Лондон килешүе - Бөекбритания, Госманлы империясе һәм Франциянең Россия империясенә каршы һөҗүм итү һәм саклану берлеге төзү турында килешүе. 1854 елның 15 - 16 мартында Бөекбритания белән Франция Россия империясенә каршы сугыш игълан и ...

                                               

.ac

.ac - Вознесение утравының югары дәрәҗәле милли домены. Internet Computer Bureau җитәкчелегендәге Ascension Island Network Information Centre компаниясе тарафыннан идарә ителә.ac доменын теләсә нинди ил гражданнары һәм оешмалары бернинди чикләүлә ...

                                               

Лиссабон килешүе (1703)

1703 елгы Лиссабон килешүе, ингл. Treaty of Lisbon) – Португалия белән Бөекбритания арасында төзелгән халыкара килешү. XVIII гасыр башында Испания мирасын бүлешү өчен барган сугышта ике илнең бергәләп катнашу планын беркетә. Кул куелган көнне үк ...

                                               

Мышьяк

Иң күп мышьяк экспортлаучы илләр 2014 мең $, дөнья мышьяк экспортының %-ы: Кытай – 5553 29%, Япония – 5589 29%, АКШ – 3504 18%, Алмания – 2429 13%, Франция – 765 4%, Бөекбритания – 536 2.8%, Бельгия һәм Лүксембург – 295 1.5%, Нидерланд – 257 1.3% ...

                                               

Антигуа һәм Барбуда

Анти́гуа һәм Барбу́да - шул ук исемле утрауларда һәм Редонда утравында урнашкан дәүләт. Ул Кече Антиль утраулары төркеменә керә. Халыкны күбесенчә негрлар тәшкил итә. Төп дин - протестантлык. Антигуа һәм Барбуда Милләтләр Дуслыгы, Америка дәүләтл ...

                                               

Сөйрәлүчеләр

Сөйрәлүчеләр яки рептилияләр - умырткалы хайваннарның сыйныфы. Дөньяда аларның 8734 төре билгеле. Сыйныф мезозой чорында чәчәк аткан. Соңрак күп төрләре юкка чыккан. Хәзерге сөйрәлүчеләрнең бабалары динозаврлар булган дип санала. Сөйрәлүчеләрнең ...

                                               

Эбола бизгәге

Эбола геморрагик бизгәге - кешеләр һәм башка имезүчеләрдә очрый торган авыру. Авыруның симптомнары вирус йоктырудан соң 2 көннән 3 атнага кадәр булган мөддәттә башлана. Гадәттә температура күтәрелүе, тамак авырту, мускуллар һәм баш авыртуы күзәте ...

                                               

Ногыт борчагы

Ногыт борчагы яки фасо́ль - бөртекле-кузаклылар гаиләсенә кергән үсемлек. Күп кенә витаминнар һәм минераллар чыганагы. Ногыт борчагында аеруча калий, фосфор, бакыр, цинк күп. Цинк организмдагы фермент, гормон һәм инсулинны синтезлауда катнаша. Ак ...

                                               

Әстерхан чикләвеге

Зур агач, биеклеге 25 метрга җитә, калын соры төсле кәүсәсе диаметры 3-7 метрга җитә, киң ябалдашы белән. Оешма яфраклы агач. Җимешләре - зур бер орлыклы чикләвек, калын сүсчел яшел төсле кабыгына һәм нык күкәй сыман яки шар сыман төшкә ия. Өлгер ...

                                               

Борчак

Борчак – кузаклылар гаиләлегеннән булган үләнсыман үсемлек. Борчак – берьеллык үсемлек. Чәчәге кечкенә көймәгә дә, күбәләккә дә охшаган.

                                               

Стевия

Сте́вия - үсемлек, күпъеллыкларның Астралыларларның ыругы. Үзәк һәм Көньяк Америкада үсеп утыручы 150 чамасы үлән һәм куаклык төре билгеле. Стевия – күпьеллык үсемлек. Ул орлыктан, ботактан үрчи. Үсеп китү өчен оптималь температура – 22-28 градыс ...

                                               

Майлар

Майлар - CH 12 ОСОR - СНОСОR - СН 2 ОСОR, башлыча гөлсириннең тулы эфирлары һәм бер нигезле май кислоталары катнашмаларыннан торган табигый органик матдәләр. Аларда шулай ук витаминнар, фосфатидлар, аксымнар, минераль тозлар, буягыч матдәләр, су бар.

                                               

Ак буллат

Ак буллáт - иренчәчәклеләр семьялыгыннан озын, шуышма тамырчалы купьеллык үләнчел үсемлек. Аны еш кына пустырник обыкновенный, сердечный, пустырник волосистый дип атап йөртәләр.

                                               

Гаруда

Гару́да, Тибет телендә: khyung, mkha` lding) - Һинд дине һәм Буддачылык традициясендә мифик кошлар патшасы, ярым-кеше һәм ярым-кош. Һинд динендә Вишну Ходаеның атлана торган кошы. Ваджраяна Буддачылыгында Гаруда - идам, яктыртылган акыл символлар ...

                                               

Эндокрин система

Эндокрин система - гормоннар ярдәмендә эчке әгъзалар эшмәкәрлеген көйләүче система. Гормоннар эндокрин күзәнәкләр тарафыннан канга чыгарыла яки күзәнәкләр арасындагы аралык аша күрше күзәнәкләргә тарала. Нейроэндокрин эндокрин система бар әгъзала ...

                                               

WDR12

WDR12 - кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.

                                               

Йосыф Галимуллин

1920 елның 1 гыйнварында Иске Салавыч авылында туган. Туган авылында башлангыч белем ала. Хезмәт юлына бик иртә баса - 1932 елда колхоз терлекләрен көтүгә алына. Бер ел Балтач-Яңгул маршрутында ат белән почта ташый. 1935 елда энергияле егетне авы ...

                                               

Харис Фәйзрахманов

Харис Фәйзрахман улы Түнтәр авылында 1916 елда туган. Шунда җидееллык белем алган. Аның үсмер һәм яшьлек еллары тынгысыз, илдә зур үзгәрешләр, яңарышлар барган чорга туры килә. Харис беренчеләрдән булып туган авылында оешкан комсомол ячейкасына к ...

                                               

Акыллы шәһәр

Акыллы шәһәр - мәглүмати һәм коммуникацион технологияләрне куллану ярдәмендә үзендә урын алган процессларының нәтиҗәлерәк итүче, кешеләр өчен уңайлырак яшәү урыны, әйләнә-тирә мохиткә азрак тәэсир итүче шәһәрләшкән торак пункты. Акыллы ителерлек ...

                                               

Сумкалы гөмбәләр

Сумкалы гөмбәләр) - югары төзелешле гөмбәләр классы. 30 мең төрне үз эченә алган 2 меңгә якын ыругы билгеле. Аскомицетларның төп билгесе - җенси процесс нәтиҗәсендә асклар яисә сумкалар барлыкка килә. Сумкалар үрчү өлешләренең өстендә яисә эчендә ...

                                               

Җыерчалы гөмбәләр

Җыерчалы́ гөмбәлә́р - җыерчалылар гаиләлегеннән гөмбәләр ыругы. 15 төре билгеле, Евразия, Төньяк Америка, Австралиядә таралган. Татарстан территориясендә 2 төре: чын җыерчалы гөмбәләр һәм конуссыман җыерчалы гөмбәләр үсә. Апрель-май айларында, яф ...

                                               

Баллы гөмбәләр

Баллы́ гөмбәлә́р - рядовкалылар һәм строфарияләр семьялыкларына караган берничә төр гөмбәнең уртак атамасы. ТР да 4 төре бар: көзге баллы гөмбәләр, болын баллы гөмбәләр, җәйге баллы гөмбәләр, күкертсыман сары ялган баллы гөмбәләр киң таралган. Кө ...

                                               

Җөйле гөмбәләр

Җөйле́ гөмбәлә́р - калаксыманнар гаиләлегеннән гөмбәләр ыругы. Өч төре билгеле, Төньяк ярымшарның уртача поясындагы урманнарда таралган. Татарстан территориясендә 2 төре очрый. Гади җөйле гөмбәләр G. es­culenta яфраклы һәм ылыслы урманнарда, кисе ...

                                               

Базидиомицетлар

Базидиомицетла́р) - махсус үсентеләрендә - базидияләрдә җенси споралары булган иң югары класслы гөмбәләр. Базидиоспоралар, үсеп чыгып, мицелий - гөмбәлек барлыкка китерәләр. Мицелий субстрат эчендә озак вакыт яши яки үрчү өлеше барлыкка китерә ал ...

                                               

Симбиоз

Симбио́з - табигатьтә "бергәләп" тереклек итүче организмнар. Аларны симбионтлар дип атыйлар. Мәсәлән, гөмбәләр - ак гөмбә, каен гөмбәсе, усак гөмбәсе һәм башкалар билгеле бер агач янында үсәләр. Бу очраклы түгел. Гөмбәләр белән агачлар арасындагы ...

                                               

Гөреҗдә

Гөреҗдә́ - ал гөмбәләр семьялыгының сөтчел гөмбәләр ыругыннан җәймәле гөмбә. Евразиядә киң таралган. ТРда чын гөреҗдә, сары гөреҗдә, усак гөреҗдәсе һ.б. очрый. Күбесенчә каенлыкларда, наратлы каенлыкларда һәм киң яфраклы урманнарда төркем-төркем ...

                                               

Ал гөмбә

Ал гөмбә́ - базидиаль гөмбәләр классындагы җәймәле гөмбәләр ыругы. 200 ләп төре билгеле, Евразиядә, Америкада, Австралиядә үсәләр. ТРда 12 төре очрый: ашый торган ал гөмбә, зәңгәр-сары эшләпәле ал гөмбә, соргылт эшләпәле ал гөмбә, саз ал гөмбә, с ...

                                               

Агач гөмбәләре

Ага́ч гөмбәләре́ - базидиомицетлар классының афиллофор гөмбәләр тәртибендәге базидиаль гөмбәләр төркеме. 10 семьялыкны, 600 гә якын төрне үз эченә ала, барлык континентларда да таралганнар. ТР территориясендә имән агач гөмбәләре, усак агач гөмбәл ...

                                               

Цитоплазма

Цитоплазма - лайлалы төссез төре матдә. Плазматик мембрана астында саклана. Анарда бөтен күзәнәк метаболизмы процессы башкарыла. Бөтен башка кушылмалар арасында цитоплазмада матдәләр алмашыну процессы вакытында барлыкка килгән таркалмый торган ка ...

                                               

Биоценоз

Биоценоз - коры җирнең яки акваториянең билгеле бер җирендә урнашучы, үзара һәм тирә-як белән бәйләнештә булучы хайваннар, үсемлекләр, гөмбәләр һәм микроорганизмнарның бергәлеге. Башкача әйткәндә Биоценоз ул компонентлары үзара бәйләнгән хәрәкәтч ...

                                               

Домен (биология)

Домен - биологиядә таксоннарның иң зуры. Домен патшалыктан биегрәк тора. 1990 елда Карл Везе белән кертелгән. Везе организмнарны 3 доменга бүлгән: бактерияләр лат. Bacteria; архейләр лат. Archaea; эукариотлар лат. Eukaryota. Бу классификациянең я ...

                                               

(5351) Дидерот

Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ISBN 3-540-00238-3. Chapman, C. R., Morrison, D., & Zellner, B. Surface properties of asteroids: A synth ...

                                               

Даими агым диоды

Даими агым диоды җайланма өчен электр агымын чикләнгән дәрәҗәгә чикли торган электрон җайланма. Ул агымны чикләүче диод, агымны көйли торган диод буларак мәгълүм. Бу диодлар n-каналы JFET-тан торалар, биредә капка чыганакка кыска ялганган, ул ике ...

                                               

RAYDAC

RAYDAC - Raytheon төзегән үз төрендәге бердәнбер санак булган. Ул 1949 елда башланган булган һәм 1953 елда тәмамланган булган. Ул Пойнт Мугу, Калифорниядә Диңгез Флоты Һава Ракеталары Сынау Үзәгендә куелган булган. RAYDAC-та 5200 вакуум лампа, һә ...

                                               

Һипоциклоида

Һипоциклоида - яссылыкта кечерәк әйләнә зуррагы эчендә шуышмыйча бөтерелгәндә, кече әйләнә өстендәге нокта хәрәкәте аша барлыкка килгән кәкре сызык ул.

                                               

Парисада Һинду Дхарма Индонезия

Парисада Һинду Дхарма Индонезия Индонезиядә Һинду дине Яңарышында ярдәм иткән төп реформа хәрәкәте һәм оешмасы. Ул 1959 елда Ида Багус Мантра тарафыннан башланган булган һәм Гедонг Багус Ока тарафыннан җитәкләнгән булган.

                                               

Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте

Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте яки ИСККОН - ул Гаудия-вайшнав дини оешмасы. ИСККОН 1966 елда Нью-Йоркта Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада тарафыннан нигезләнгән булган. Аның төп ышанулары Һинд дине язмаларына, хосусан, Бхагавад-Гитага һәм Шрима ...

                                               

Ашрама

Ашра́ма āśrama) яки ашрам - Һинд динендә дүрт рухи үсеш баскычларының берсе. Ашрамнар системасы кеше тормышының дүрт стадиясен тәкшил итә. Ул тәфсилләп "Ману смрити"да һәм Һинд диненең башка язмаларында тасвирланган. Һинд динендә ашрамнар система ...

                                               

Малайзия Һиндудхарма Мамандрам

Малайзия Һинду Дхарма Мамандрам, шулай ук Мамандрам буларак мәгълүм, Малайзиядә Һинд диненә нигезләнгән дәүләтнеке булмаган оешма. Малайзия Һинду Дхарма Мамандрам 1982 елда Малайзиядә, Куала Лумпурда нигезләнгән булган һәм аның илнең төрле өлешлә ...

                                               

Бхагавад Гита

Бһагавад Гита, еш Гита дип атала, бу 700-шигырьле Санскрит язмасы, ул Һинд дине Маһабһаратам изге язмасының өлеше булып тора. Гита Пандава шаһзадәсе Арджуна һәм аны алып баручысы һәм арба йөртүчесе Кришна арасында әңгәмә рәвешендә төзелгән. Панда ...

                                               

Һинд дине

Һинд дине яки Һиндуизм Көньяк Азиядә, иң күбесе Һиндстанда доминант дин яки яшәү рәвеше. Гәрчә Һинд дине составында төрле фәлсәфәләр булса да, ул уртак концепцияләр, шул ук текст чыганаклары, уртак йола техникалары, космология һәм изге урыннарга ...

                                               

Ачык Ведик Университет

Ачык Ведик Университет доктор Олег Геннадий улы Торсунов белем бирү проекты. Биредә остазлар борынгы Ведик белемнең төрле тармаклары буенча мәгълүмат бирәләр. Университетның Россия территориясендә рәсми теркәлүе әлегә юк. Шулай ук видео материалл ...

                                               

Махаджаналар

Махаджаналар Ходай Вишнуның унике делегат агенты, алар кешеләргә тугърылык юлыннан барырга юлламаны тапшыралар. Сүз "бөек шәхесләр" дигәнне аңлата, һәм шулай ук Көнбатыш Чалукьялар хөкемдарларының идарәчеләре яки рәсми кешеләре өчен дә кулланган. ...

                                               

Уэльста Һинд дине

Уэльста Һинд дине чагыштырмача күптән түгел килеп чыккан, Уэльслы Һиндуларның яртысыннан азрагы шунда 20-енче гасырның икенче уртасында яши башлаганнар. Уэльста 2011 ел халык санын алу буенча 10 434 Һинд дин тарафдары яшәгән, бу 2001 елга караган ...

                                               

Бхаручи

Бхаручи - бу хәзерге көнгә кадәр килеп җиткән Ману Смрти яки Ману законнары турында комментарий, ул Дхармашастраның өлеше. Ул без белгән Ману Смрти буенча иң борынгы комментарий. һәм Ману Смртиның башка төп комментаторы Медхатитхи тарафыннан кулл ...

                                               

Шри Дарма Мунисваран Гыйбадәтханәсе

Шри Дарма Мунисваран Гыйбадәтханәсе Сингапурда, Серангун Төньякта Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Jalan Hwi Yoh in Serangoon North Avenue 1 адресы буенча урнашкан. Бу гыйбадәтханә шул урында гасырдан күбрәк булган. Гыйбадәтханә эчендә Дхарма Мунисва ...

                                               

Америка (дөнья кисәге)

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Америка битенә күчегез. Америка - ике кыйтганы, Төньяк һәм Көньяк Американы һәм якында яткан утрауларны берләштеркән дөнья кисәге. Бу дөнья кисәген шулай ук Яңа дөнья дип атыйлар. Америка и ...

                                               

Суфи Аллаһияр

Аллаһияр Суфи - язучы, "Собател-гаҗизин" китабы авторы. Аллаһ тәгаләгә пантеистик ышанучы, Алла гыйшкына мәдхия җырлаучы суфи шагыйрь. Нугай ыруыннан булуы мәгълүм. Тимерйар улы Суфи Аллаһияр Сәмәрканд төбәгендәге Миңлән авылында туа, ата-бабалар ...

                                               

Архитектура

Архитекту́ра яки архитектура - кешеләрнең тормышына һәм эшчәнлегенә кирәкле биналарны, башка корылмаларны, заманча техник мөмкинлекләргә һәм җәмгыятьнең эстетик карашларына нигезләнеп, проектлаштыру һәм төзү осталыгы. Биналарның һәм корылмаларның ...

                                               

Ошмес

Ошмес - 1999 елдан удмурт телендә чыгучы Башкортстан республикасы иҗтимагый-сәяси гәҗите. Атнага бер тапкыр 4 биттә дөнья күрә. Башкортостанда, Свердловск өлкәсендә һәм Пермь краенда таратыла. Гәҗит республикада үткән иҗтимагый-сәяси вакыйгаларны ...