ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 252


                                               

Җир тычканнары

Җир тычканнары́ - бөҗәк ашаучылар отрядыннан имезүчеләр семьялыгы. 21 ыругны, 300 гә якын төрне үз эченә ала. Һәркайда таралганнар. ТР территориясендә 3 ыругка караучы 6 төре билгеле. Җир тычканнары кулканатлы ярканатлар белән беррәттән булган им ...

                                               

Кан оны

Кан оны - авыл хуҗалыгында кулланылучы азык яки ашлама. Ешрак киптерелгән сыер, дуңгыз, тавык каныннан тора. Составын аксым 80%, тимер 900 мг/кг; треонин аминокислотасы 0.05 %, гистидин 5%, лизин, метионин били.

                                               

Безелдәвекләр

Бызылдавыкла́р - каты канатлылар отрядыннан бөҗәкләр семьялыгы. Ерткычлар. 20 меңләп төрне үз эченә алган асотрядыннан иң күп санлы семьялык. ТР территориясендә 64 ыругка караган 306 төре теркәлгән. Төрле формадагы, төстәге һәм зурлыктагы 1 дән а ...

                                               

Тромс

һәм Тромс - Норвегия губерналарының берсе фүлке. Илнең төньягында урнашкан, көньяк-көнбатыш һәм Финнмарк фюлле Нурланн белән чиктәш. Көньякта Швед лен Норрботтен һәм Лаппи фин провинциясе белән чиктәш. Көнбатышта Норвегия диңгезе Атлантик океан с ...

                                               

Кычыткан

Кычыткан - кычытканчалар гаиләлегенә керүче үсемлек-үләннәр ыругы. Чүп үлән булып саналалар. Кайбер төрләренең яфрагы, тамыры, орлыгы дару сыйфатында кулланыла. Кычыткан күпъеллык үлән булып тора, биеклеге 60-100, 150 метрга җитә. Тамыры озын, та ...

                                               

Вятка аты

Вятка аты - җигем атлар токымы. Токымны Вятка губернасында җирле ат һәм эстон клепперы, арден токымнары нигезендә китереп чыгарганнар. "Вяткалар" күптәннән чыдам ям һәм җигем атлар буларак мәглүм. Атлар туры килеп торган, базык һәм нык төзелешле. ...

                                               

Владимир аты

Владимир аты - олау атлары токымы. Токымны XX гасырның 30–50 нче елларында Владимир һәм Иваново өлкәләре хуҗалыкларында җирле зур җигем атлар һәм клейдесдаль, шайр, суффолк токымнары нигезендә китереп чыгардылар. Төсе күбесенчә туры яки кара-туры ...

                                               

Канәфер

Румыния, Болгария, Греция, Молдавия, Россия, Төркия, Украинада һәм Үзәк Азия илләрендә таралган. Латвиягә кертелгән. Россиядә Европа өлешендә һәм Көнбатыш Себердә очраша. Таш һәм урман кишәрлекләрендә, болыннарда, куаклар арасында үсә.

                                               

Җайдаклар

Җайдакла́р - элпәканатлылар тәртибеннән сабаксыман корсаклы паразит бөҗәкләр гаиләлекләре һәм өсгаиләлекләре төркеме. Гәүдә озынлыгы 0.21-45 мм. Йомырканы башка бөҗәкләрнең гәүдәсенә салалар, еш кына корбанына атланып, аларга личинкаларын яки йом ...

                                               

Каен җиләге

Каен җиләге - күпьеллык үсемлек. Аның сабаклары ялгыз яки бик аз санлы.Вак чәчәкләре ак, биш буынлы.Җимешләре бик күп була. Каен җиләге июньдә чәчәк ата, ә җиләкләре июльдә өлгереп җитә. Ул якты урманнарда, аланлыкларда, вак куаклыклар арасында, ...

                                               

Герефорд сыеры

Герефорд сыеры - мөгезле эре терлекнең ит бирә торган токымы. XVIII гасырда Англиядә җирле терлекне сайланыш белән барлыкка китерелгән. Хайваннар мичкәсыман, тәбәнәк, киң һәм озын гәүдәсе, чыгынкы күкрәк асты, таза мускуллы иңбашлары белән. Төк к ...

                                               

Тендер

Тендер - контракт төзергә, товарлар белән тәэмин итәргә, кыйммәтле кәгазьләр сатып алырга нияте булуын хәбәр итүче язма белдерү. теге йә бу проектны, эш төрләрен тормышка ашыру, сәнәгать, авыл хуҗалыгы һәм яки инфраструктура объектлары төзү, мәгъ ...

                                               

Сазанак

Сазанак - Арчанлылар гаиләлегенә кергән үсемлекләр ыругы. Төньяк ярымшарның субарктик һәм уртача климат кушакларында үсә. Алты төреннән дүртесе Русия территориясендә очрый. Ерак Көнчыгышы һәм Себер өлешләрендә яшәүчеләр сазанак дип күп башка родо ...

                                               

Ефәкчелек

Ефәкчелек - ефәк булдыру максатыннан ефәк кортларын үрчетү белән шөгелләнүче авыл хуҗалыгы тармагы. Ешрак тут ефәк кортларын кулланалар. Тарманың барлыкка килү вакыты б.э.к. 27 гасыр дип баралар, әмма археологик эзләнүләр ефәкчелекнең Яншаода б.э ...

                                               

Ютландия ярымутравы

Ютла́ндия - Аурупалагы ярымутрау, Балтыйк һәм Төньяк диңгезеләрен бүлек. Төньякта Каттегат һәм Скагеррак бугазлары белән Скандинавия ярымутравыдан аерыла. Мәйданы якынча 40 мең км2. Ярымутрауның төньяк өлеше Дания, көньягы - Алмания чикләре соста ...

                                               

Күкчәчәк

Күкчәчәк - Элеккеге СССРның Европа өлешендә, төньяк һәм көньяк районнардан тыш, шул исәптән Татарстан территориясендә дә, Кавказда, шулай ук Себердә, Урта Азиядә һәм Ерак Көнчыгышта таралган.

                                               

Швиц сыеры

Швиц сыеры - мөгезле эре терлекнең сөт һәм ит бирә торган токымы. Токым Швейцариянең таулы төбәкләрендә кантонында) Шәрекътән борын заманда алып китерелгән кыска мөгезле терлектән чыккан хайваннарны сайланыш белән барлыкка килде. Төсе коба - сыек ...

                                               

Симментал сыеры

Симментал сыеры - мөгезле эре терлекнең сөт һәм ит бирә торган токымы. Токым V гасырда Швейцариядә җирле һәм Скандинавиядән китерелгән терлеген яхшырту белән барлыкка килде. Озак вакыт җирле терлекне Швейцариядәге симментал үгезләре белән үзләште ...

                                               

Көрәк

Көрәк - яссы турыпочмаксыман, сапка утыртылган, ешрак туфракны казу, чистарту, күчерү өчен кулланылган кул инструменты. Сугыш вакытында, шулай ук, корал буларак та кулланылган.

                                               

Туя (үсемлек)

Туя - кипарислар гаиләсеннән мәңге яшел куаклар, сирәк очракларда алар 70 метрга кадәр озынлыкка кадәр үсә ала. Туя үсеш шартларына таләпчән түгел, кырауларны яхшы үткәрә, ул яшелләндерүдә кулланыла, күләгәдә дә үсү мөмкинлегенә ия. Туяның кайбер ...

                                               

Пура Медуве Каранг

Пура Медуве Каранг – ул төньяк Балида, Булеленг Регентлыгында Сингараджадан якынча 12 км көнчыгышта Кубутамбаһанда урнашкан Бали гыйбадәтханәсе. Ул зурлыгына күрә Балиның төп гыйбадәтханәләренең берсе булып таныла. Пура Медуве Каранг потлары һәм ...

                                               

Бөртекле-кузаклы культуралар

Бөртекле-кузаклы культуралар – кузаклы үсемлекләр гаиләлегеннән үләнчел үсемлекләр, аксымга һәм аминокислоталарга бай бөртекле ашлык һәм терлек азыгы буларак игелә. Бөртекле-кузаклы культураларның җир өстендә үсә торган сабаклары өчен кирәкле азо ...

                                               

Ташлау җире

Игенчелектә ташлау җире - кайчандыр эшкәртелүче басуның ииген чәчми калдырган өлеше. Бу - җир эшкәртүнең иң гади, примитив ысулы. Бер басуда күп ел рәттән иген иккәч, туфрак уңдырышы яңадан кайтсын дип, аны ун еллар чамасы ташлауга калдырганнар, ...

                                               

Игенчелектә пар системасы

Игенчелектә пар системасы - чәчү әйләнешенең бер төре. Бу алым белән эшләгәндә басуның зур өлешенә ашлык чәчелә, а кечерәге туфракның уңдырышын тергезү өчен парга калдырыла. Пар җире бер ел яз чәчелми, буш тотыла. Шул чор эчендә эшкәртелгән, чүпт ...

                                               

Азык өстәмәләре

Азык-төлек өстәмәләре - азык продуктларына билгеле бер сыйфатлар өстәү яки продуктларның саклау вакытын озайту өчен азык продуктларына махсус катнаштырыла торган табигый яки ясалма матдәләр.

                                               

Күмерсулар

Күмерсулар - табигый органик матдәләр берләштергән бер зур классның гомум атамасы. Атама "күмер" һәм "су" сүзләреннән төзелгән, чөнки беренче табылган күмерсуларның брутто-формулалары - C x y, формаль рәвештә бу күмер һәм су катнашмасы. Табигатьт ...

                                               

Үрдәк кошлар

Үрдәк кошлар - казсыманнар отрядыннан кошлар семьялыгы. 29–150 см зурлыктагы су кошлары. Ике казналык кырыенда тар гына аркылы мөгез пластинкалар урнашкан. Үрдәк кошлар судан азык эзлегендә мөгез пластинкалар аша сөзеп чыгарып, төрле азык табалар ...

                                               

Аш-су рецептлары

Кулинария рецепты - кулинария эшләнмәләрен әзерләү буенча җитәкчелек. Анда кирәкле азык-төлек продуктлары, аларның пропорцияләре һәм катнаштыру һәм эшкәртү буенча инструкцияләр турында мәгълүмат бар. Кулинар рецептлары ингредиентларны механик һәм ...

                                               

Аксым

Аксымнар - организм күзәнәкләрен төзи торган төп материал, аминокислоталардан торган органик полимер. Аксымнар - организмның иң әһәмиятле состав өлеше. Алар барлык үсемлек һәм хайван организмнарының күзәнәк протоплазмасы һәм төше составына керә һ ...

                                               

Альдегидлар

Альдегидлар - бер алкил яки арил радикаллы карбониль төркеме булган органик кушылмалар классы. Альдегидлар һәм кетоннар үзара ошашканнар, аерма - кетоннар карбониль төркем янында ике радикалга ия. "Күмер тудыргыч-әче тудыргыч" икеле бәйләнешен ме ...

                                               

Камчылылар

Хәрәкәтләнү органоидлары булып хезмәт итүче һәм азыкны эләктереп алуга булышучы камчылар булу - бу класска кергән иң түбән төзелешлеләрнең - камчылыларның - үзенчәлекле билгесе. Камчылар бер, ике яки күп булырга мөмкин. Камчының хәрәкәте суда кеч ...

                                               

Карусель

Карусель - "Пятерочка "һәм "Перекресток" сәүдә челтәрләре хуҗасы X5 Retail Group компаниясенең Русия гипермаркетлары челтәре. Азык-төлек һәм йорт өчен товарлар сата. Ассортимент 17 меңнән 30 меңгә кадәр даими атамалар һәм сезонлы товарлар. Кибетл ...

                                               

Гади торымтай

Гади торымтай - лачыннар ыругының кечкенә кошы. Үзәк Аурупада елак карчыгадан соң иң таралган ерткыч кош. Җирән төстә, иркәкләр ачыграк төстә була. Ауразиядә һәм Африкада таралган. Татарстанда очрый. Күчмә кош. Оясын агач башларында, кыяларда, ка ...

                                               

Йомшактәннәр

Йомшактәннә́р - төрле азык белән тукланучылар асотрядыннан коңгызлар семьялыгы. Гәүдә озынлыгы 15 мм га кадәр, яссыланган, төкчәләр белән капланган. Гәүдәнең тышкы капламы йомшак. Төсе кара, кызгылт-көрән яки металлсыман яшел. Кайбер төрләрнең ан ...

                                               

Асперилл

Асперги́лл - сумкалы гөмбәләр классыннан бер ыруг. Аспергиллның вегетатив тәне - субстратка үтеп керүчән күп күзәнәкле тармаклы мицелий. 160 ка якын төре билгеле. Үрчү, башлыча, җенессез юл белән - башсыман кабарып торган конидияләр йөртүчеләрдә ...

                                               

Күчмә кошлар

Күчмә кошлар һәм кошлар миграциясе дигәндә, бер урыннан икенче урынга күчеп килүче кошлар күздә тотыла. Бу экологик яки азык табу шартлары үзгәрү белән барлыкка килә, яки үрчү үзенчәлекләре һәм оя кору, кышлау өчен территория эзләүдән килеп чыга. ...

                                               

Акыллылык теше

Акыллылык теше -рәттә 8 нче теш, өченче моляр, гадәттә, 14-25 яшьләрдәге чыга. Ярсып беткән тешләре "Ярымутравы"дип атала. Зирәклек тешләре, башкалар кебек, пренаталь үсеш чорында гына түгел, ә 4-5 яшьтә салына. Аларның булмавы стоматологиядә пат ...

                                               

Кош ашаучы үрмәкүчләр

Кош ашаучылар Антарктида континентыннан тыш барлык континентларда бар.Ареал үз эченә Африканы, Көньяк Американы, Австралияны һәм Океанияны тулысынча ала. Европада кош ашаучы үрмәкүчләр сирәк очрый, аларның ареалы үз эченә Италияның көньяк яртысын ...

                                               

Күкерт әчелеге

Күкерт әчелеге H 2 SO 4 - күкерт оксидлашуы иң югары дәрәҗәсенә туры килүче көчле ике нигезле әчелек. Гадәттәге шартларда куертылган күкерт әчелеге - төссез, иссез авыр майлы сыеклык әче "бакыр" тәме белән. Техникада H 2 SO 4 су белән һәм күкерт ...

                                               

Акбаш чомга

Акбаш чомга - чомгасыманнар отрядының чомгалар гаиләсенә караган су кошы. Төньяк ярымшарда, күберәген урман зонасында таралган, әммә шулай ук төньяк куаклыклы тундраларга һәм көньяк чүлләргә чаклы үтеп керә. Күзгә ташланып бармаган кош ялгыз, яки ...

                                               

Гаур

Гаур тәненең озынлыгы өч метрдан артык. Җилкә тирәсендә биеклеге 2.3 метрга җитә,ә аның авырлыгы 1500 кг, аерым очракларда 2000 кг га кадәр булырга мөмкин. Нормаль олы үгез якынча 1300 килограммга кадәр тарта. Йоне көрән, кызылдан алып карага чак ...

                                               

Atlan may

Atlan may yä ki aq may yaña ayırtqan qaymaqtan yasıylar. peşkän qaymaq yä ki söt östennän yasalğan may iñ äybät bulıp isäplänä. Anı bäyräm tabınına quyalar. Maynı quış eşle tar häm biek sawıtta – ğöbädä göbä tayağı belän yazalar. Qayçağında maynı ...

                                               

Kraxmal

Kraxmal - tabiği polimer. Ul üsemleklärdä qoyaş nurlanışı energiäse yotılu isäbenä bara torğan fotosintez eşçänlege näticäsendä barlıqqa kilä. Başta küp kenä protsesslar näticäsendä uglekislıy gaz belän sudan glükoza sintezlana. Kraxmal - suda er ...

                                               

Eremçek

Eremçek ul söt aqsımı. Sötne qaynawğa tikle cılıtıp, beraz qatıq salıp, qanatunı däwam itälär. Berazdan soñ söt erep eremçekkä äylänä. Anı suıtırğa quyalar. Suınğaç bik waq sözgeç arqılı sözep sudan ayıralar. Sötneñ ber literdän 250 gramğa yaqın ...

                                               

Äyrän

Äyränne qatıqqa salqın çışmä suı yä ki şifalı su quşıp yasıylar. Telägän keşe aña şikär yä ki toz sala ala. Berär sawıtqa salıp anı qaşıq belän äybätläp bolğatıp küpertälär dä bolğata-bolğata äkren genä salqın su östilär. Äyrän kübekle, töyersez ...

                                               

Qatıq

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar. Qatıq ul äçetelgän söt. Döres yasalğan qatıq qatı bulırğa tieş, läpeldätep torırğa, aña qadap quyılğan qalaq töşmäskä tieş.

                                               

Алма әчелеге

Алма әчелеге -СООН) - ике нигезле оксикарбон әчелеге; тозлары малат лар дип атала. Җитешмәгән алма, йөзем, миләш, барбарис, кура җиләге, әфлисун, мандарин, лимон һ.б.н. эчендә бар. Азык-төлек сәнәгатендә, медицинада кулланыла.

                                               

Натрий карбонаты

Натрий карбонаты - натрий тозының күмер кислотасы белән химик кушылмасы. Эрү температурасы 853 °C, тыгызлыгы 2533 кг/m3 булган ак кристалл, суда эри, дымны җиңел сеңдерә, һавада натрий гидрокарбонаты барлыкка китереп дымны һәм углерод диоксидын й ...

                                               

Яхшылык

Яхшылык - гомуми төшенчә мораль, аң, этика категориясе, уңай кыйммәтләрнехарактерлый. Иң элек начар төшенчәсенә каршы куелган ягъни яхшылыкка өндәүче гамәлләрнең явызлыкка этәрүе, ә аннан соңрак явызлык төшенчәсенең антонимы буларак кулланыла, үз ...

                                               

Эчемлек

Эчемлек - кешеләрнең сусауларын басу һәм сыеклык балансы торгызу максатында әзерләнгән сыекча. Эчемлекләр төрле төркемнәргә бүленә, үрнәкләре буларак: гади су, сөтләр һәм сөттән эшләнгән эчемлекләр, җиләк-җимеш яки яшелчәләр сулары, кайнар эчемле ...