ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 14

                                               

Берлин

Берли́н - Алманиянең башкаласы, халык саны һәм мәйданы буенча иң зур шәһәре. Лондоннан соң Берлин Аурупа Берлегенә кергән шәһәрләр арасында халык саны буенча икенче, ә мәйдан зурлыгы буенча бишенче урында тора. Берлинның халыкка хезмәт күрсәтүче ...

                                               

Биләр

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Биләр яки Бүләр шулай ук Олугъ шәһәр - Урта Гасырлар чоры шәһәре, Идел буе Болгары дәүләтенең башкаласы. Хәзерге вакытта Биләр дәүләт тарих, археология һәм табигать музей-тыюлыгы территориясен тәшкил ...

                                               

Бодай

Бодай - бөртеклеләр гаиләсеннән гадәттә беръеллык үләнлеләр ыруыннан үсемлек, күп илләрнең төп бөртекле культурасы булып тора. Башакчыклары 2 - 7 чәчәкле, катлаулы башакчыкның һәр буынында берәрләп урнаша. Үзеннән серкәләнүче бер еллык үсемлек. С ...

                                               

Болгарлар

Балканда яшәүче, Болгария ның төп халкы турында Болгарлар битен карагыз. Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Болгарлар - VII гасырда Кара диңгез белән Каспий диңгезе тирәсендәге Понтик далалары нда, соңрак шулай ук Идел буйларында яшәгә ...

                                               

Бөек депрессия

Бөек депрессия - 1930 елларда булып узган икътисади депрессия. Бөек депрессия төрле илдә төрле вакытка туры килә; шулай да күпчелек илләрдә ул 1929 елда башлана һәм 1930 еллар азагына кадәр дәвам итә. XX гасырдагы иң озын, дөнья буйлап киң таралг ...

                                               

Бөекбритания

Бөекбрита́ния ингл. Great Britain, тулы исеме Бөекбрита́ния һәм Төнья́к Ирла́ндия Берләшкә́н Патшалыгы́ ингл. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, еш кына Берләшкән Патшалык дип кыскартыла ингл. United Kingdom - Көнбатыш Аурупада ...

                                               

Бөер

Бөер - - умырткалыларда сидек бүлеп чыгара торган парлы орган. Бөерләр канда һәм тукымаларда осмотик актив субстанцияләрнең тәңгәллеген саклый, азот алмашы продуктларының калдыкларын чыгара, аксымнар, майлар һәм углеводларның метаболизмы процессы ...

                                               

Бөрбаш

Бөрбаш - Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл. Халык саны - 895 тирәсендә. Вакыт зонасы - MSK Мәскәү вакыты яки UTC+3. Почта индексы - 422255.

                                               

Ватан-ана (Яр Чаллы)

"Ватан-ана" мемориаль комплексы - Татарстан АССРның Яр Чаллы шәһәрендә 1975 елда ачылган мемориаль комплекс. Ватандашлар сугышында һәм Бөек Ватан сугышында катнашкан чаллылылар хөрмәтенә, Муса Җәлил проспекты белән Студентлар урамы кисешкән чатта ...

                                               

Глобаль җылыну

Глоба́ль җылыну - Җир атмосферасының һәм Дөнья океанының уртача еллык температурасының XX һәм XXI гасырларда әкренләп күтәрелү процессы. XIX гасыр урталарыннан башлап үткәрелгән тикшеренүләр күрсәтүенчә, соңгы йөз елда планетада уртача температур ...

                                               

Гөмбәләр

Гөмбәләр - үсемлекләрнең һәм хайваннарның кайбер сыйфатларын берләштергән эукариот организмнардан торган мөстәкыйль патшалык. Гөмбәләр патшалыгын микология өйрәнә. Элек гөмбәләрне үсемлекләргә керткәнгә микология хәзер дә биологиянең бүлеге дип с ...

                                               

Дени Дидро

Дени́ Дидро́ - францияле язучы, мәгърифәтче-философ һәм драматург, Энциклопедия, яки фәннәр, сәнгатьләр һәм һөнәрләрнең аңлатмалы сүзлеге нең баш мөхәррире. Вольтер, Руссо, Монтескье, ДАламбер һ.б. энциклопедистлар белән бергәләп Дидро Француз ин ...

                                               

Диод

Диод - электроникада Вольт-Ампер характеристикасы сызыкча булмаган ике электродлы электрон компонент. Хәзерге вакытта диодның иң таралган тибы булып "ярымүткәргеч диод" тора. Бу тип диод гадәттә ярымүткәргеч материал кисәгеннән һәм аңа тоташтырыл ...

                                               

Дхарма

Дхарма ; ; Һинд дине, Буддачылык, Җәйничелек, Сикхчылык һәм башкаларда күп мәгънәле төп концепция. Көнбатыш телләрдә дхарма сүзе өчен бердәнбер тәрҗемә юк. Һинд динендә, дхарма тормышны һәм Галәмне мөмкин итә торган тәртип Рта га туры килгән үз-ү ...

                                               

Дөнья тарихы

Дөнья тарихы – кешелек җәмгыятенең тулаем үсеш процессы, аңа барлык халыкларның тарихында чагыла торган закончалыклар хас. Дөнья тарихы – кешелек тарихы ул. Бердәм дөньякүләм тарихи процесс җәмгыятьнең барлыкка килүе белән башлана һәм төрле аерып ...

                                               

Рина Зарипова

Ри́на Бая́н кызы Зари́пова, шулай ук Ри́на Зари́фова март 1941 - 10 гыйнвар 2008) - "Татарстан яшьләре" газетасының 1973-2002 елларда хатлар бүлеген җитәкләгән журналист, укытучы, тәрҗемәче, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, "Бәллүр ка ...

                                               

Зур театр

Зур театр, Россиянең дәүләт академия Зур театры - Мәскәүдә урнашкан, РФнең әйдәүче опера һәм балет театры, дөнья музыка-театр мәдәниятенең эре үзәге. Театр булып оешу һәм дәүләт театры статусы алу көненнән башлап, Зур театрда иң яхшы опера-балет ...

                                               

И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты

И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты - Чуашстан башкаласы Чабаксарда урнашкан классик дәүләт университеты. Алатырь шәһәрендә филиалы бар. Югары уку йортын гамәлгә куючы - РФ Хөкүмәте, РФ фән һәм югары белем министрлыгы карамагында.

                                               

Идел буе Болгары

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Идел буе Болгары Болгар, чуаш. Атӑлҫи Пӑлхар – VII – XIII гасырларда яшәгән, Идел һәм Чулман елгалары бассейнында урнашкан дәүләт. Монголлар тарафыннан XIII гасырда буйсындырылган һәм Алтын Урда эченә ...

                                               

Идел буе татарлары тарихы (монография)

"Идел буе татарлары тарихы", яки "Идел буе татарлары: Милли сыгылмалылык профиле" - 1986 елда АКШның Калифорния штатында Стэнфорд университеты тарафыннан инглиз телендә нәшер ителгән гыйльми хезмәт. Авторы - Калифорния университеты профессоры Аза ...

                                               

Индуктивлык кәтүге

Индуктивлык кәтүге - энергияне магнит кырында саклау өчен кулланылган пассив ике электродлы электрон компонент. Индуктивлык кәтүгенең магнит энергиясен саклау сәләте аның индуктивлыгы белән, Генриларда үлчәнә. Теләсә нинди үткәргечнең дә индуктив ...

                                               

Иоанн Павел II

Изге Иоа́нн Па́вел II, Вадовице, ул чакта Краков воеводалыгы, хәзер Кече Польша воеводалыгы, Польша - 2 апрель 2005, Ватикан) - рим папасы, Рим католик чиркәвенең 1978 елның 16 октябреннән алып 2005 елның 2 апреленә кадәр җитәкчесе. 2011 елның 1 ...

                                               

Иске Чәчкаб

Иске Чәчкаб - Татарстан Республикасы Кайбыч районындагы авыл. Олы Кайбыч авылы җирлегенә керә. Бәрле елгасыннан 1 км, Олы Кайбыч авылыннан 5 км көнбатышка таба урнашкан.

                                               

Дмитрий Карбышев

Дмитрий Карбышев, Дмитрий Михаил улы Карбышев, ингл. Dmitry Mikhaylovich Karbyshev, рус. Карбышев Дмитрий Михайлович, Маутхаузен) - совет хәрби эшлеклесе, фортификатор, инженер гаскәрләре генерал-лейтенанты, хәрби фәннәр докторы, Советлар Берлеге ...

                                               

Каты диск

Каты диск саклагычы терминнары да кулланыла. DASD термины дисклардан тыш башка җиһазларга да карый) - санлы мәгълүматны, күбесенчә санак бирелгән мәгълүматларын саклау һәм кайтару өчен җиһаз. Ул магнит материал белән капланган бер яки күбрәк каты ...

                                               

Каһвә

Каһвә - каһвә агачларының кыздырылган бөртекләреннән эшләнгән эчемлек. Үзендә булган кофеин ярдәмендә стимуллаштыру эшен башкара. XIV гасырга кадәр Хәбәшстан җирләрендә кулланудан тыш үсә. Соңрак каһвә агачын үстерү Гарәбстан ярымутравына да күчә ...

                                               

Конденсатор

Конденсатор - электр корылмасын туплау һәм саклау өчен кулланылган җайланма. Гамәлдә йөргән конденсаторларның формалары бик төрле, әмма барысында да үткәрмәүче материал ярдәмендә аерылган кимендә ике үткәргеч бар. Электр системаларның өлешләре бу ...

                                               

Кырым Автономияле Җөмһүрияте

Кырым Җөмһүрияте белән бутамагыз. Кырым Автономияле Җөмһүрияте яки Кырым Мохтари Җөмһүрияте, КАҖ - Кырым ярымутравының күпчелек өлешен биләп торган, Украина составында булган автономияле җөмһүрият. Россия белән диңгез чикләренә дә ия булган. Терр ...

                                               

Лениногорск

Лениногорск - Татарстан Республикасының көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан шәһәр, Лениногорск районының үзәге. Ул Бөгелмә-Бәләбәй ике дәрәҗәле калкулыклы платосы өстендә, Зәй елгасының өске агымында урнаша. Әлмәт–Бөгелмә–Лениногорск агломерациясен ...

                                               

Лишайниклар

Лишайниклар - үзенчәлекле организмнар төркеме. Лишайникларда автотроф фикобиопт һәм гетеротроф микобионт бердәм симбиотик организм хасил итеп тереклек итә. Шул сәбәпле, ирекле яшәүче суүсемнәрдән һәм гөмбәләрдән алар морфологик, анатомик, физиоло ...

                                               

Маврикий

Маври́кий ингл. Mauritius, фр. Maurice - Африка кыйтгасына кергән утрау-дәүләт. Илнең составына Маврикий утравы, Родригес утравы көнчыгышка 560 км һәм тышкы утраулар Агалега, Сент Брендон һәм ике бәхәсле территория керә. Маврикий һәм Родригес көн ...

                                               

Марс (планета)

Марс, Мәрих - Кояш системасында Кояштан дүртенче булып урнашкан планета. Аны Җирнең тышкы "күршесе" дип тә атыйлар. Зурлыгы буенча җиденче, "кечкенәлеге" буенча - икенче планета. Марс массасы Җир массасының 10.7 % -тын тәшкил итә. Борынгы Рим миф ...

                                               

Мастер һәм Маргарита

Мастер һәм Маргарита - Михаил Булгаковның романы. Романның жанрын ачыклау кыен, чөнки әсәр күп катламлы һәм үз эченә сатира, фарс, фантастика, мистика, мелодрама кебек жанрларны һәм жанр элементларын ала. Аны гомумән исә мениппея дип атап була. Р ...

                                               

Туфан Миңнуллин

Туфа́н Габдулла́ улы Миңну́ллин - күренекле татар драматургы, язучы, публицист, җәмәгать эшлеклесе, сәясәтче. ТР Дәүләт Шурасы депутаты, Дамир Сираҗиев премиясе, Муса Җәлил премиясе, Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты, Казанның шәрәфле ...

                                               

Нарака (Һинд дине)

Нарака - Һинд динендә тәмугъның эквиваленты, монда гөнаһ кылучылар үлемнән соң җәзалана. Бу шулай ук Үлем Ходае Яма Раджның яшәү урыны. Ул Галәмнең көньягында һәм җир астында урнашкан итеп тасвирлана. Тәмугъларның саны, һәм шулай ук билгеле тәмуг ...

                                               

Каюм Насыйри

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Габделкаюм Габденнасыйр улы Насыйров قه ييوم ناصيرى, Каюм Насыйри; 2 15 февраль 1825, Олы Шырдан, Зөя өязе, Казан губернасы, Русия империясе - 20 август 2 сентябрь 1902, Казан, Казан өязе, Казан губер ...

                                               

Нерон

Нерон Клавдий Цезарь Август Германик - Юлий-Клавдийлар нәселеннән булган соңгы Рим императоры, 54 елның 13 октябреннән идарә итә башлый. Шулай ук Сенат прицепсы, трибун лат. Tribuniciae potestatis, Ватан атасы лат. Pater patriae, Бөек понтифик ла ...

                                               

Мәхмүт Нигъмәтҗанов

Мәхмүт Нигъмәтҗан улы Нигъмәтҗанов - танылган фольклорчы-галим, музыка белгече, татар халык көйләрен җыючы һәм өйрәнүче, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе иясе.

                                               

Олимпия уеннары

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар. Оли́мпия уеннары́, Олимпиа́да - 4 ел саен уздырыла торган дөньядагы иң зур спорт ярышлары. Хәзерге вакытта Олимпия уеннары җәйге һәм кышкы уеннардан тора. Алар ике ел саен чиратлашып уздырылалар. Олим ...

                                               

Олы Ака

Олы Ака - Башкортстан Республикасы Мәчетле районындагы авыл. Урта Ака, Степная авыллары белән бергә Олы Ака авылы хакимиятенә карый. 2010 елның 14 октябренә халык саны 1064 кеше. Уфадан 300, район үзәге Олы Устьикиннан 18 чакрымда урнашкан. Почта ...

                                               

Пакистанда һинд дине

Һинд дине Пакистан халкының якынча 2%-ын тәшкил итә. Һинд дине, 1998 елгы халык саны алу мәгълүматы буенча, Пакистанда Исламнан кала икенче иң зур дин. 2010 елда Пакистан дөньяда бишенче иң күп халыклы ил һәм PEW халык санын алу буенча Пакистан д ...

                                               

Париж

Пари́ж) - Франциянең башкаласы, илнең әһәмиятле икътисади һәм мәдәни үзәге. Ул Франциянең үзәк өлешенең төньягында, Иль-де-Франс төбәкында, Сена елгасы ярында урнашкан. Париж халыкара әһәмияткә ия - монда ЮНЕСКО, Халыкара икътисадый хезмәттәшлек ...

                                               

Польша-Литва татарлары

Польша-Литва татарлары - XIII гасырдан Литва, Беларусьтә, Польшада, Балтыйк буенда яшәүче татарлар. Гомуми санннары - 26 меңнән артык кеше 1993: 10 меңнән артык Беларуста, 5 меңнән артык Польшада, 4 мең Литвада яши. Аерым вәкилләре Россиядә, Укра ...

                                               

Реинкарнация

Реинкарнация ул биологик үлемнән соң мәхлукатның физик булмаган асылы башка физик формада фәлсәфи яки дини концепция. Ул шулай ук янә туу яки трансмиграция һәм циклик булуның Самсара доктринасының өлеше булып тора. Кыскача Самсара үлем һәм янә ту ...

                                               

Реклама

Рекла́ма - төрле формада, төрле чаралар ярдәмендә физик һәм юридик зат, товар, идея, башлангычлар турында таратыла торган мәгълүмат. Ул аерым төркем кешеләргә юнәлтелгән була, рекламалана торган әйбергә карата кызыксыну уяту яки саклау максаты бе ...

                                               

Робот

Робот - ул катлаулы гамәлләр сериясен автоматик рәвештә ясарга сәләтле, бигрәк тә санак тарафыннан программаланучы машина. Роботлар читтәге идарә җайланмасы тарафыннан юнәлтелергә мөмкин яки эчтә корылган идарә булырга мөмкин. Роботлар кеше форма ...

                                               

Ирена Сендлер

Ирена Станислава Сендлер ; 1910 елның 15 феврале, Отвоцк - 2008 елның 12 мае, Варшава) - поляк каhарманы. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында 2500 яһүд баласын коткаруы белән танылган.

                                               

Скумин синдромы

Скумин синдромы - йөрәкләренең клапан аппаратына протез куйганнан соң авыруларның дүрттән бер өлешендә күзәтелә торган психик эшчәнлек бозылуның үзенчәлекле симптомнар комплексы. Ул имплантатларның ышанычлылыгына шикләнү, һичбер сәбәпсез алар ват ...

                                               

Снукер

Сну́кер - калталы бильярд уенының бер төре, бүген ул бигрәк тә Бөекбритания утрауларында, Кытайда һәм Көнбатыш Аурупада киң таралган. Снукер буенча дөнья чемпионаты ел саен сезон азагында, апрельнең икенче яртысыннан алып май башына кадәр гел бер ...

                                               

Стоиклык

Стоиклык, яки стоицизм - Рим һәм грек дөньясында безнең эраның III гасырына кадәр чәчәк аткан эллинистик фәлсәфә мәктәбе. Стоиклыкка безнең чорга кадәр III гасыр башында Афинада Китийлы Зенон нигез сала, аңа Сократның аерым өйрәтмәләре дә җитди й ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →