ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 100


                                               

Тетум теле

Тетум теле Тимор утравында сөйләшелә торган Австронезия теле. Ул Индонезия Көнбатыш Тиморында Белу Регентлыгында һәм Көнчыгыш Тиморда чик буйлап сөйләшелә, анда ул ике рәсми телнең берсе. Чын төшенчәләрдә Тетумның тел буларак ике төп формасы бар: ...

                                               

Бәһрәйндә ислам

Бәһрәйндә ислам - Бәһрәйн территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Бәһрәйн халкының 73.70 % ы - Ислам дине тарафдары. Ислам - Бәһрәйндә дәүләт дине. Шигыйлар мөселманнарның ~60 % ын тәшкил итә. Ил белән XVIII гасырдан бирле идарә ит ...

                                               

Индонезиядә ислам

Индонезиядә ислам - Индонезия территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Индонезия халкының 87.20 % ы - Ислам дине тарафдары. Ислам Индонезиядә тарафдарларының саны буенча беренче урындагы дин. Индонезия шулай ук дөньядагы иң күп мөсе ...

                                               

Суахили Википедиясе

Суахили Википедиясендә 62 281 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 47 501, шул исәптән 133 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 14 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 1 161 432.

                                               

Зимбабведа Һинд дине

Зимбабведа Һинд дине Британия колониаль хөкемдарлар 19-ынчы гасыр ахырында һәм 20-енче гасыр башында шул вакытта Британия Көньяк Африка Ширкәте яки соңрак Родезия дип аталганга ялланган хезмәтчеләр китерү белән башланган. Бу Һинду миграциясе Кени ...

                                               

Фарсы Википедиясе

Фарсы Википедиясендә 797 980 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 1 029 069, шул исәптән 6586 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 36 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 32 052 232.

                                               

Иврит Википедиясе

Иврит Википедиясендә 294 890 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 824 496, шул исәптән 3394 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 37 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 31 358 695.

                                               

Маҗар Википедиясе

Маҗар Википедиясендә 487 918 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 475 530, шул исәптән 1856 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 29 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 23 819 431.

                                               

Словак Википедиясе

Словак Википедиясендә 236 864 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 203 202, шул исәптән 606 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 9 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 7 180 844.

                                               

Малай Википедиясе

Малай Википедиясендә 348 535 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 274 760, шул исәптән 563 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 15 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 5 084 727.

                                               

Чех Википедиясе

Чех Википедиясендә 481 244 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 537 666, шул исәптән 2622 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 34 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 19 870 265.

                                               

Серб Википедиясе

Серб Википедиясендә 646 391 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 285 351, шул исәптән 1187 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 21 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 23 810 144.

                                               

Румын Википедиясе

Румын Википедиясендә 420 042 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 554 012, шул исәптән 1079 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 19 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 14 141 891.

                                               

Хорват Википедиясе

Хорват Википедиясендә 208 806 мәкалә бар 19 май 2021. Теркәлгән кулланучылар саны - 255 682, шул исәптән 668 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 15 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны - 5 871 999.

                                               

Херсон губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: украин теле - 53.5%, рус теле - 21.1%, яһүд теле - 11.8%, молдав теле һәм румын теле - 5.4%, алман теле - 4.5%, поляк теле - 1.1%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 80.2%, яһүдиләр - 12.4%, католиклар - 3.5%, лютера ...

                                               

Варшава губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: поляк теле - 73.5%, яһүд теле - 17.5%, рус теле - 4.6%, алман теле - 4%. Дини состав, 1897: католиклар - 71.5%, яһүдиләр - 18.2%, праваслаулар - 5.4%, лютераннар - 4.6%.

                                               

Чернигов губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: украин теле - 66.4%, рус теле - 21.6%, белорус теле - 6.6%, яһүд теле - 5%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 92.7%, яһүдиләр - 5%, искейолачылар - 1.9%.

                                               

Минск губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: белорус теле - 76%, яһүд теле - 16%, рус теле - 3.9%, поляк теле - 3%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 72.6%, яһүдиләр - 16.1%, католиклар - 10.2%.

                                               

Екатеринослав губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: украин теле - 68.9%, рус теле - 17.3%, яһүд теле - 4.7%, алман теле - 3.8%, юнан теле - 2.3%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 90.1%, яһүдиләр - 4.8%, лютераннар - 1.9%, католиклар - 1.5%, менонитлар - 1.1%.

                                               

Петроков губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: поляк теле - 72.1%, яһүд теле - 15.2%, алман теле - 10.5%, рус теле - 1.4%. Дини состав, 1897: католиклар - 72.9%, яһүдиләр - 15.6%, лютераннар - 9.4%, праваслаулар - 1.6%.

                                               

Ломжа губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: поляк теле - 77.3%, яһүд теле - 15.7%, рус теле - 4.8%. Дини состав, 1897: католиклар - 77.1%, яһүдиләр - 15.7%, праваслаулар - 5.5%, лютераннар - 1.4%.

                                               

Гродно губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: белорус теле - 44%, украин теле - 22.6%, яһүд теле - 17.4%, поляк теле - 10.1%, рус теле - 4.6%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 57.4%, католиклар - 24.1%, яһүдиләр - 17.5%.

                                               

Люблин губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: поляк теле - 62.9%, украин теле - 16.9%, яһүд теле - 13.4%, рус теле - 4.1%, алман теле - 2.2%. Дини состав, 1897: католиклар - 62.6%, праваслаулар - 21.4%, яһүдиләр - 13.5%, лютераннар - 2.3%.

                                               

Киев губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: украин теле - 79.2%, яһүд теле - 12.1%, рус теле - 5.9%, поляк теле - 1.9%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 83.8%, яһүдиләр - 12.2%, католиклар - 3%.

                                               

Тургай өлкәсе (Русия империясе)

Туган тел буенча состав, 1897: "кыргыз-кайсак" теле - 90.6%, рус теле - 6.7%, украин теле - 1%. Дини состав, 1897: мөселманнар - 91.7%, праваслаулар - 8.2%.

                                               

Волын губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: украин теле - 70.1%, яһүд теле - 13.2%, поляк теле - 6.1%, алман теле - 5.7%, рус теле - 3.5%. Дини состав, 1897: праваслаулар - 70.5%, яһүдиләр - 13.2%, католиклар - 10%, лютераннар - 5.6%.

                                               

Седлец губернасы

Туган тел буенча состав, 1897: поляк теле - 66.1%, яһүд теле - 15.6%, украин теле - 14%, рус теле - 2.5%, алман теле - 1.5%. Дини состав, 1897: католиклар - 66.9%, яһүдиләр - 15.7%, праваслаулар - 15.7%, лютераннар - 1.6%.

                                               

Суржик

Суржик - украин һәм рус телләрен элементларын алган кушма тел. Россия, Украина һәм Молдовада таралган. Суржик - бу украин телелә, рус телелә түгел. Суржик аналогиясе - башкорт-татар кушма теле. Башкортлар арасында йыш татар теле яки "с"-ыплашкан ...

                                               

Гәп

Гәп яки сленг - яңа сүзләр яки инде булган сүзләрнең яңа мәгънәле җыелмасы. Гәп, күбесенчә, төрле җәмгыять берлекләре тарафыннан кулланыла. Татар халкы өчен гәп сүзләре яңалык түгел. Мәсәлән Казандагы Яңа Татар бистәсенең үз гәп сөйләме булган: К ...

                                               

Морфонология

Морфоноло́гия - теге яки бу телдәге морфемаларның сөйләмдә кулланылышы, ягъни хәрәкәте вакытында бу морфемалар составында барган фонетик үзгәрешләрне өйрәнә торган фән, тел белеме тармагы. Морфонология төрле позицияләрдә килгән морфемалар составы ...

                                               

Лексикология

Лексиколо́гия - тел гыйлеменең сүзлек составын, аның үсеш-үзгәрешләрен өйрәнә торган фән. Лексика – телнең сүзлек составы Сүзлек составының төп өлешләре 1) гомумкулланылыш сүзләре, әйтелмәләр 2) иҗтимагый яисә территориаль чикле сүз һәм әйтелмәлә ...

                                               

Орфография

Имла яки орфогра́фия - язуда сүзләрнең һәм грамматик шәкелләрнең дөрес язылыш кагыйдәләре җыелмасын тәшкил иткән фонетика бүлеге. Имла анык бер язма телнең билгеле бер үсеш этабындагы язылыш нормаларын билгели. Дөньядагы орфографик системалар хәр ...

                                               

Олуг Төркестан (гәҗит)

Олуг Төркестан - иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. 1917 елның 25 апреленнән 1918 елга кадәр Ташкәнт шәһәрендә татар һәм үзбәк телләрендә нәшер ителә. Нәшир һәм мөхәррир – Кәбир Бәкер.

                                               

Ислах (гәҗит)

Ислах - әдәби, фәнни һәм сәяси гәҗит. 1907 елның 15 апреленнән 1907 елның 22 маена кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 3 саны чыга. Мөхәррир – Әбүбәкер Дашкин.

                                               

Ленин юлыннан (гәҗит)

Ленин юлыннан - иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. ВКПның Пермь шәһәр комитеты һәм шәһәр шурасы органы. 1932 елның 17 февраленнән 1938 елның 1 маена кадәр Пермь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 568 саны чыга.

                                               

Авыл халкы (гәҗит)

"Авыл халкы" газетасы 1917 елның июнененнән алып 1917 елны сентябренә кадәр Уфа губернасы Уфа шәһәрендә хәзерге Башкортстанның башкаласы - Уфа шәһәрендә төрки телендә иске татар әдәби телендә чыга. "Шәрык" һәм "Тормыш газеталары" типографияләренд ...

                                               

Акташ мәчете

Акташ мәчете - Казакъстанның Кызыр Урда өлкәсе Жанакорган районында, Бесарык тимер юлы станциясыннан 6 км ераклыкта урнашкан XIX гасыр архитектура корылмасы. 1884 еда төзелгән, авторы билдәһез.

                                               

Равишварапурам Шива Гыйбадәтханәсе

Равишварапурам Шива Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Керала штатында Тхриссур районының Кондунгаллоорда Шивага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханәнең төп Ходае булып Рависвара формасында Шива Ходае булып тора, ул төп Санктум Санкторумнда ...

                                               

Кижтали Махадэв Гыйбадәтханәсе

Кижтали Махадэва Гыйбадәтханәсе Һиндстанда Керала штатында, Тхриссур районының Кодунгаллоорында урнашкан Шива Ходаена багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Кижтали Махадэва Гыйбадәтханәсе Чера Патшалыгында әһәмиятле гыйбадәтханәләрнең берсе булып ...

                                               

Чиртер

Чиртер - төрки халыкларның һәм казакъ милли музыка коралы. Урта гасырлардан билгеле. Күбесенчә ялгыз җырлаучылар көйләр, легендалар, хикәятләрне башкарганда уйнала торган була. Уйнау ысулы белән думбырага, ясалу ысулы белән кылкубызга охшаган.

                                               

Мәснәви

Мәснәви - Шәрык шигърияте жанры. Ул, нигездә, үзара тыгыз бәйләнгән ике күренешкә карата кулланыла: аа, бб, вв. шәкелендә рифмалашкан бәетләрдән төзелгән фәлсәфи-дидактик, романтик, героик әсәр. шигырь юллары бердәй үлчәмле, үзара рифмалашкан, ин ...

                                               

Кыйтга (әдәбият)

Кыйтга - Шәрык әдәбиятларында фәлсәфи-дидактик кыска лирик шигырь жанры. Ул әз сүзлелекне, фикри тыгызлыкны, ачыклыкны, афористик яңгырашны таләп итә. Икеюллык строфалардан төзелә, гаруз ярдәмендә ясала. Уртача күләме - 2-10 бәет. Рифмалашуы, каг ...

                                               

Учалы байрагы

Учалы байрагы - Учалы шәһәренең рәсми символы. Канун буенча, Байрак үзәгендә башында курай чәчәге белән сары төстәге келтә сүрәтләнгән. 2013 елның 28 мартта Учалы шәһәренең депутатлары белән расланган.

                                               

Баяс (җыр)

"Баяс" - башкорт халык җыры, озын көй. Фараз буларак, җыр Орск өязенең Күсәй авылында яшәүче җәйләү старшинасы Баяс тарафыннан чыгарылган. Җырның көен беренче тапкыр Г. З. Сөләймәнов язып ала һәм "Курай" 1985 китабында бастыра. Киләсе язманы Ф. Х ...

                                               

Озын һава

Озын һава - төрек халык музыкасы жанры, гадәттә җырчы аны музыка уен кораллары ансамбленә кушылып яки аның белән чиратлашып башкара. Ул үзенең озын гыйбарәләре белән ислам музыкасының бизәкләргә бай традициясенә карый, азанны хәтерләтә. Шулай ук ...

                                               

Патанджали

Патанджали patañjali) - Һиндстанда безнең эрага кадәр II гасырда, даршана фәлсәфи-дини мәктәбе, Йога нигезләүчесе. Нирвана, яктыртылу яки махасамадхи халәтенә ирешү өчен, акыл эшчәнлеге өстеннән контроль һәм Ходай белән тере рухның берләшүенә ире ...

                                               

Мин - риваять (фильм)

Мин - риваять - шул ук исемдәге Ричард Мэтисонның әсәре буенча 2007 елда төшерелгән Америк нәфис фильмы. Режисёры Фрәнсис Лоуренс. Теглайны: Җирдәге актык кеше ялгыз түгел.

                                               

Ту-134

Ту-134 - 1960 елларда ОКБ Туполев тарафыннан эшләнгән / ССРБ урта һәм якынмагистраль пассажир очкычы. 1963 елның 29 июлендә Ту-124А тәҗрибә очкычының Ту-134 прототибы беренче очышы. Ту-134 1966-1989 елларда Харковь авиаширкәтендә җитештерелгән. Т ...

                                               

Шоңкар

Шоңкар - лачынсыманнар отрядындагы лачын кошлар гаиләлегенең кошы. Лачыннардан иң зуры. Иркәкнең массасы 1 кг дан аз гына артык, тешенең - 2 кг га кадәр. Себер шоңкары ачык төстәге Лапландия шоңкарыннан аксылрак. Аяклары сары. Очу бик тиз. Шоңкар ...

                                               

Республика ифтары

Татарстан башкаласы Казанда үтүче Республикакүләм ифтар Россиядәге иң зур авыз ачу мәҗлесләреннән санала. Ифтарда традицион рәвештә күп балалы һәм аз керемле гаиләләр, сәламәтлеге чикле кешеләр һәм халыкның социаль яктан якланмаган башка катламы ...